PodNL is gratis maar niet goedkoop. Wil je ons steunen? Neem dan je...

Podcast

Bach van de Dag

De Bach van de Dag: een podcast als een muzikale scheurkalender! Met de Bach van de Dag-podcast neemt programmamaker Frank de Munnik luisteraars mee op de muzikale ontdekkingsreis die hij al jaren maakt langs het werk van Johann Sebastian Bach. Wat is het verband tussen het werk van Bach en de val van de Berlijnse Muur? Zou E.T. wel eens hebben geluisterd naar een Brandenburgs Concert? En hoe klinkt de invloed van Bach door tot ver in de twintigste eeuw? Zin in een dagelijkse portie Bach...more

Afleveringen

  • 31 aug 2020 ‘Slot: Aria da capo’

    Aug 30 2020

    Op 1 sept 2019 begon de ‘Bach van de dag’ met de Aria uit de Goldbergvariaties. Vandaag, na vele variaties rond Bach, besluit ik met de Aria da capo, het slot van de Goldbergvariaties, en dus het slot van deze Bach van de dag. Johann Sebastian Bach Goldberg Variaties, BWV.988: Aria da capo Glenn Gould, piano CBS Records SMK52619 3’48’’

  • 28 aug 2020 ‘De mooiste’

    Aug 27 2020

    Leuk en heerlijk zinloos spelletje: wat is de ‘mooiste’ Bach? Wat gaat er mee naar een onbewoond eiland? Ik neem mee: dit deeltje uit het Magnificat… Johann Sebastian Bach Magnificat BWV.243; Suscepit Israel Ricercar Consort olv Philippe Pierlot Mirare MIR102 2’08’’

  • 27 aug 2020 ‘Maximaal minimaal’

    Aug 26 2020

    Het heeft iets prettig maniakaals, deze Fantasie. Je hoort bijna voortdurend hetzelfde, maar dan anders. Minimal music uit een tijd waarin het genre niet bestond. Bach haalt alles uit bijna niets. Johann Sebastian Bach Fantasie BWV.922 Alfred Brendel, piano Philips 4208322 8’22’’ Johann Sebastian Bach Fantasie BWV.922 Christophe Rousset, klavecimbel Aparte Music AP 010 6’45’’

  • 26 aug 2020 ‘Zondige schoonheid’

    Aug 25 2020

    Nadenken over je eigen zonden, letterlijk en figuurlijk van ‘God los’. Gebroken. Het bracht Bach in 1723 tot een van zijn mooiste aria’s. Zeker in deze uitvoering. Barbara Schlick zingt vol met levenservaring, en Marcel Ponseele laat de hobo stralen. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.105, “Herr, gehe nicht ins Gericht”; aria, “Wie zittern und wanken” Barbara Schlick, sopraan Collegium Vocale Gent olv Philippe Herreweghe Virgin 7592372 5’48’’

  • 25 aug 2020 ’25 augustus 1749’

    Aug 24 2020

    Zoiets doe je niet, althans… Terwijl Bach behoorlijk ziek is, is er al gepraat en zelfs besloten over zijn opvolging. Op 25 augustus 1749, terwijl de kerk vol zit met hoogwaardigheidsbekleders, speelt Bach zelf het orgel in de opening van deze cantate. Een klinkend bewijs: ik ben er! Johann Sebastian Bach Cantate BWV.29, “Wir danken dir, Gott, wir danken dir”; Sinfonia Bach Collegium Japan Masaaki Suzuki, orgel BIS1981 3’39’’

  • 24 aug 2020 ‘Langzaam. Naar binnen’

    Aug 23 2020

    De laatste. Prelude en Fuga nr.24 uit het eerste boek Wohltemperierte Clavier. Een bekroning, maar ook een zoektocht naar het wezen van melancholie. Youri Egorov speelt zo langzaam en naar binnen gericht… en toch valt de muziek niet uiteen. Johann Sebastian Bach Das wohltemperierte Klavier boek 1 – “Prelude en Fuga nr.24 BWV.869” Youri Egorov, piano Astoria DP 87001 17’30’’

  • 21 aug 2020 ‘Bach op vrijdag’

    Aug 20 2020

    Petersburg, eind 19e eeuw. Iedere vrijmiddag en avond komen ze bijeen. Componisten en musici als Rimsky-Korsakov, Borodin, Glazoenov en Lyadov. Strijkkwartet spelen en hun liefde voor Bach laten horen. In 1899 werd een aantal stukken gepubliceerd onder de titel ‘Vrijdagen’. Anatoly Lyadov Kwartet voor 2 violen, altviool en cello “Vrijdagen”, Sarabande & Fuga Szymanowski Kwartet SWR 19034CD 5’55’’ Johann Sebastian Bach (arr. Stravinsky) Das wohltemperierte Klavier boek 1 – “Prelude en ...more

  • 20 aug 2020 ‘Van de jonge Bach’

    Aug 19 2020

    Als kind hield ik van rennen, schijnbaar doelloos, half vijf ’s middags. Geen jas, alleen een trui en maar rennen. De wind, het late licht. Puur plezier, zonder dat ik het zo noemde. Toccata. Johann Sebastian Bach Toccata. BWV.915 Angela Hewitt, piano Hyperion Records CDS44421/35 9’00’’

  • 19 aug 2020 ‘Hemelse dans’

    Aug 18 2020

    Wat is de ‘zin’? Ik weet het niet altijd, lees erover, praat erover, maar soms ervaar ik het, kort en schijnbaar zomaar. ‘Zin’ straalt door de tonen van het derde deel uit het Vierde Brandenburgs Concert. De muziek buitelt, danst en ruist. Johann Sebastian Bach Brandenburgs Concert nr.4, BWV.1049, dl.III La Petite Bande olv Sigiswald Kuijken DHM 077308205472 4’54’’

  • 18 aug 2020 ‘Meer dan een straatnaam’

    Aug 17 2020

    Tegenwoordig niet meer dan een straatnaam, maar ooit een grote naam in het Nederlandse muziekleven: Julius Röntgen. Geboren in Leipzig, wonderkind, mede-oprichter Concertgebouw en orkest, en een onvermoeibaar Bach-liefhebber en componist. Vooral deze Prelude en Fuga was voor mij een ware een ontdekking. Julius Röntgen 3 Preludes en Fugas (versie voor orkest) nr.2 Deutsche Staatsphilharmonie Rheinland olv David Porcelijn CPO 777 308-2 7’30’’

  • 17 aug 2020 ‘Laconieke precisie’

    Aug 16 2020

    Ik koester de Bach-opnamen van Piotr Anderszewski. Integer en urgent. De aandacht waarmee hij speelt, levert een laconieke precisie op. Iedere toon en frase is vormgegeven, gehuld in helderheid. Johann Sebastian Bach Partita nr.6, BWV.830; I. Toccata Piotr Anderszewski, piano Virgin 72435455262 6’12’’

  • 14 aug 2020 ‘Uit de schaduw: Antonin Reicha’

    Aug 13 2020

    De fuga stond centraal in zijn composities en in zijn lessen. Alleen, in de tijd van Antonin Reicha, was de fuga al geheel ‘uit de tijd’. Toch gaf hij zijn leerlingen, waaronder Berlioz, Franck en Liszt, een uitermate gedegen ondergrond in het schrijven van fuga’s. Maar hoe klinken Reicha’s fuga’s? Ze zijn vrijwel onbekend, maar voor mij een ware ontdekking. Antonin Reicha Etudes dans le genre fugue, op.97 nr.4 & nr.9 Ivan Ilic, piano Chandos Records 20033 11’41’’

  • 13 aug 2020 ‘Bach, Brüggen en Blokfluit’

    Aug 12 2020

    Frans Bruggen was een van de grote voormannen van de ‘oude muziek beweging’. De blokfluit werd dankzij hem weer een ‘echt’ instrument, en Bruggen maakte prachtige arrangementen van Bach’s muziek. Het was een droom van Bolette Roed om de ‘Bruggen-arrangementen’ op te nemen. Haar dubbel-cd is wat mij betreft een echte aanrader! Johann Sebastian Bach Sonate voor viool nr.2 BWV.1003 – deel IV, “Allegro” Christian Teztlaff, viool Ondine ODE 1299 5’04’’ Johann Sebastian Bach (Arr. Frans Bru...more

  • 12 aug 2020 ‘Variaties’

    Aug 11 2020

    Je moet er even voor gaan zitten, maar dan krijg je ook wat… Zo’n rijk en fraai werk: deze variaties van Max Reger, die op 12 augustus 1904 in wereldpremiere gingen. Reger. Alcoholist en liefhebber van droge humor, wat op zich al humor is, maar bovenal een van de grootste contrapuntisten na Bach. Max Reger Variaties en Fuga, op.81 (over een thema van Bach) Marc-Andre Hamelin, piano Hyperion CDA66996 31’43’’

  • 11 aug 2020 ‘Bach & Beatles’

    Aug 10 2020

    Het kon niet uitblijven, ik ben een Bach-liefhebber maar ook een Beatles-liefhebber, dus… alle aandacht voor de arrangementen die Peter Breitner maakte. Je hoort Bach’s Hohe Messe alsof het een Brandenburgs Concert en daar doorheen, naadloos gevlochten, melodieeen van Lennon en McCartney. Johann Sebastian Bach / Lennon & McCartney (Arr. Peter Breitner) Beatles Concerto Grosso nr.9 (Here, There and Everywhere & Yesterday & Hello Goodbye) Peter Breitner Orchestra NAXOS 8574078 9’45’’

  • 10 aug 2020 ‘Glenn Gould Live’

    Aug 09 2020

    10 augustus 1958. Wat een geluk dat er microfoons bij stonden… Glenn Gould heeft nooit in Nederland opgetreden, maar wel een keer met het Concertgebouworkest, in Salzburg. Het is een zeer gedreven uitvoering, waar zowel Gould als het orkest op het puntje van hun stoelen musiceren. Johann Sebastian Bach Concert voor klavecimbel en strijkorkest nr.1, BWV.1052 Glenn Gould, piano Koninklijk Concertgebouworkest olv Dimitri Mitropoulos (live, 10 aug.1958) RCO05001 20’03’’

  • 7 aug 2020 ‘Zijtak’

    Aug 06 2020

    Luisteren naar familieleden van Bach is vaak een ontdekkingstocht langs grotendeels vergeten edoch prachtige muziek. Te beginnen met Heinrich Bach, naar diens zoon Johann Michael Bach – Bach’s eerste schoonvader, en zijn broer Johann Christoph Bach. Een Bachzijtak, met onverwachte ‘luister inkijkjes’. Heinrich Bach Ich danke Dir, Gott BachPlus Evil Penguin 0031 8’19’’ Johann Michael Bach Ich weiss, dass mein Erlöser lebt Vox Luminis olv Lionel Meunier Ricercar RIC347 2’49’’ Joha...more

  • 6 aug 2020 ‘Hetzelfde anders horen’

    Aug 05 2020

    Bach maakte waarschijnlijk zelf de bewerking van zijn Tweede Sonate voor viool. Als Sonate BWV.964 is het dan muziek voor klavecimbel. Hetzelfde, maar anders. Dezelfde noten, maar toch. Een oefening in hetzelfde anders horen. Johann Sebastian Bach Sonate voor viool nr.2, BWV.1003 Alina Ibragimova, viool Hyperion 67691/2 23’24’’ Johann Sebastian Bach Sonate, BWV.964 Lorenzo Ghielmi, klavecimbel Passacaille PAS1077 19’34’’

  • 5 aug 2020 ‘Grootse opening, voor Dresden’

    Aug 04 2020

    In Weimar voerde Bach muziek uit van Peranda, een componist die tientallen jaren eerder een grote naam was in Dresden. Als Bach begint aan zijn Hohe Messe, gecomponeerd met Dresden in het achterhoofd, dan klinken de openingsmaten als… Peranda. Maakt mij meteen nieuwsgierig; hoe klinkt Peranda? Marco Giuseppe Peranda Mis in a; I. Kyrie Abendmusiken Basel Coviello Classics COV91904 5’20’’ Johann Sebastian Bach Mis BWV.232, “Hohe Messe”: Kyrie – koor, “Kyrie eleison” Chor des Bayeris...more

  • 4 aug 2020 ‘Uit het Bachboek voor Harriet Cohen’

    Aug 03 2020

    De Engelse pianiste Harriet Cohen vroeg aan allerlei bevriende componisten om iets te maken ‘rond’ Bach. In 1931 verscheen ‘A Bach Book for Harriet Cohen’, met daarin Bachbewerkingen door oa Bax, Howells, Bridge en Vaughan Williams. Laatstgenoemde maakte een parel onder de Bachbewerkingen. Johann Sebastian Bach / Ralph Vaughan Williams Ach bleib’bei uns, Herr Jesu Christ, BWV.649 (Arr.) Jonathan Plowright, piano Hyperion CDA67767 5’35’’

  • 3 aug 2020 ‘Texel en Brabant bij Bach’

    Aug 02 2020

    Familiebijeenkomsten van de Bach’s werden steevast opgeluisterd met schuine grappen, woordspelletjes en natuurlijk muziek… ‘Deels komisch, deels ongepast’, aldus Bach’s eerste biograaf. In een bewaard fragment worden Texel en Brabant genoemd. Tijd voor een klein onderzoek. Johann Sebastian Bach Quodlibet BWV.524, “Wass seind das vor grosse Schlösser” (fragment) Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki BIS 2041 10’49’’

  • 31 juli 2020 ‘Begrafenis’

    Jul 30 2020

    31 juli 1750, Bach’s begrafenis. Voor de uitvaartdienst had hij zelf al muziek uitgekozen; muziek van een familielid die hij in zijn jeugd goed gekend had. De in 1703 overleden Johann Christoph Bach. Hoe toepasselijk dat J.S. koos voor ; Lieber Herr Gott, wecke uns auf. Johann Christoph Bach Lieber Herr Gott, wecke uns auf Vox Luminis olv Lionel Meunier Ricercar RIC 347 4’16’’

  • 30 juli 2020 ‘Bach en Vader Jakob’

    Jul 29 2020

    Er zit in de Kunst der Fuge een canon waar ik iedere keer weer van geniet maar ook versteld van sta. Maar hoe leg ik ‘m uit? Ik vroeg collega Jana om mij te helpen, en aan de hand van de canon ‘Vader Jakob’ doen we een poging. Daarnaast het arrangement van Harry van de Kamp van een deel uit de Kunst der Fuge. Zo mooi… het verdient een apart BWV-nummer! Johann Sebastian Bach Die Kunst der Fuge, BWV.1080; Canon per Augmentationem in Contrario Motu Amsterdamse Bach Solisten Ottavo OTR C4850...more

  • 29 juli 2020 ‘Beelden van Bach’

    Jul 28 2020

    Er is geen componist zoveel ‘onderzocht’ als Bach. Iedere noot, iedere letter, die hij aan het papier toevertrouwde, is beschreven in duizenden boeken, artikelen en proefschriften. En toch; wie was hij? Iedereen heeft zijn ‘eigen’ Bach. Silvestrov componeerde een intiem en droomachtig eerbetoon aan Bach, en soms schemeren de noten van J.S. er doorheen. Valentin Silvestrov Dedication to J.S.B. Kremerata Baltica olv Gidon Kremer Nonesuch 7559-76934-5 6’03’’

  • 28 juli 2020 ‘De kern van de zaak’

    Jul 27 2020

    28 juli 1750, even na kwart over acht ‘s avonds, overlijdt Bach. Tot de allerlaatste gecomponeerde noten behoort het Et incarnatus est uit de Hohe Messe. Voeg het Crucifixus toe en het Et resurrexit en je hebt volgens mij ‘de kern van de zaak’. Hier was het Bach om te doen; zowel muzikaal als religieus. Johann Sebastian Bach Mis BWV.232, “Hohe Messe”, Credo – koren, “Et incarnatus est + Crucifixus + Et resurrexit”. Collegium Vocale Gent olv Philippe Herreweghe Virgin Classics 5451632 ...more

  • 27 juli 2020 ‘Wat heeft Bach in zijn handen?’

    Jul 26 2020

    Op het enige echte portret van Bach, uit 1748, staat hij afgebeeld met in zijn handen een kleine partituur. Wie goed kijkt, ziet een Canon staan. Bach wilde zich dus laten zien met een muziekvorm die in zijn tijd al heel ouderwets was, maar getuigde van ouderwets goed vakmanschap, en met religieuze betekenis. Hoe klinkt de muziek die hij in zijn handen heeft? Johann Sebastian Bach 14 Verschiedene Canones, BWV.1087; Canon triplex a 6 Bach Collegium Japan BIS2151 0’36’’ Johann Sebastian ...more

  • 24 juli 2020 ‘Laatste noten’

    Jul 23 2020

    Ergens in die ‘doodzieke’ maanden april-juli 1750 dicteerde Bach aan zijn leerling Kittel een nieuwe versie van het koraal ‘Wenn wir in hochsten Noten sind’, en gaf het een nieuwe titel; ‘Vor deinen Thron tret ich hiermit’. Ga je tellen, en verbind je letters aan getallen, dan kun je hierin lezen: Bach, J.S. Bach en Johann Sebastian Bach. Oftewel de ‘ich’… Johann Sebastian Bach Koraal ‘Vor deinen Thron tret’ich hiemit’, BWV.668 Amsterdamse Bach Solisten Ottavo OTR C48503 3’17’’

  • 23 juli 2020 ‘De navolging’

    Jul 22 2020

    Voor Bach stond de ‘canon’ gelijk aan ‘wet’ oftewel het Musikalisches Opfer kent tien canons, als de Tien Geboden. Een stem volgt in alles de andere stem; de navolging van een gewone gelovige van Christus. Duizelt het al? Het kan altijd nog ‘erger’… deze canon kan tot in eeuwigheid hoger gaan, hoger en hoger. Een klinkende lofprijzing van de Eeuwige. Johann Sebastian Bach Musikalisches Opfer, BWV.1079: “Canon 5, a 2, per tonos” Bach Collegium Japan BIS2151 6’00’’

  • 22 juli 2020 ‘De klank van Bach’

    Jul 21 2020

    Bach bespeelde verscheidene instrumenten, hield zich bezig met de bouw van instrumenten, en heeft waarschijnlijk zelfs een instrument ontworpen: het ‘lautenwerck’. Een clavecimbel met een pracht van een ‘hangbuik’ oftewel een luit in de vorm van een klavecimbel. Hoe klonk het? Johann Sebastian Bach Suite ‘aufs Lautenwerck’. BWV.996 Olivier Baumont, lautenwerck Loreley LYR 054 13’37’’

  • 21 juli 2020 ‘Bach’s belijdenis’

    Jul 20 2020

    Het begin van het Credo uit de Hohe is in alles een geloofsbelijdenis van Bach. Of beter gezegd: hij ‘gelooft’ in en door muziek. De uitvoering door de J.S. Bach Stiftung begint met een… improvisatie. Het contrast met de sierlijke ‘klinkende wiskunde’ van Bach is daardoor des te groter. Johann Sebastian Bach Mis BWV.232, “Hohe Messe”, Credo – koren, “Credo in unum Deum + Patrem omnipotentem”. Chor & Orchester der J.S. Bach Stiftung olv Rudolf Lutz BachStiftung 8384 4’01’’

  • 20 juli 2020 ‘De toevallende vanzelfsprekendheid’

    Jul 19 2020

    Wat een kleinood, ‘Je keek te ver’, een boekje door Marjoleine de Vos. “Het denken brengt ons niet tot de zin van de dingen. De zin, of beter nog: de betekenis, die geen diepere betekenis is, moet ons ook vanzelfsprekend toevallen’. Het valt mij in ieder geval toe in de Ouverture uit de Vierde Partita. Johann Sebastian Bach Partita voor klavecimbel nr.4, BWV.828 – deel I, “Ouverture” Angela Hewitt, piano Hyperion CDA68271 6’41’’

  • 17 juli 2020 ‘Dansende fluit’

    Jul 16 2020

    Het duet Domine Deus uit Bach’s Hohe Messe kent een juweel van een ‘huppelbasje’ waarboven een fluit danst. Liefdevol en elegant – een Bach die je dag goed maakt. Mis, BWV.232, “Hohe Messe”; Gloria – duet, “Domine Deus” + koor, “Qui tollis peccata mundi”. Johann Sebastian Bach Nederlandse Bachvereniging olv Jos van Veldhoven Channel Classics CCS SA 25007 8’33’’

  • 16 juli 2020 ‘Tuinman Telemann’

    Jul 15 2020

    Bach en de natuur…? Nee, dan zijn grote tijdgenoot Telemann! Een groot tuinliefhebber en enthousiast verzamelaar van zaden en planten. ‘Ik ben onverzadigbaar wat betreft hyacinten en tulpen’. Telemann’s Fantasias voor solo-fluit, hoor ik als zorgvuldig gecultiveerde bloemen. Georg Philipp Telemann Twaalf Fantasias voor fluit; nr.9 Ashley Solomon, fluit Channel Classics 40617 6’24’’

  • 15 juli 2020 ‘De verschillen in hetzelfde’

    Jul 14 2020

    Drie keer dezelfde noten, en toch drie keer geheel ander. Wellicht was het cello-stuk, oorspronkelijk een stuk voor luit. En hoe verschillend kun je het uitvoeren… Johann Sebastian Bach Suite voor cello nr.4, BWV.1010, I. Praeludium Joachim Eijlander, cello NAVIS Classics NC15003 4’14’’ Johann Sebastian Bach Suite voor cello nr.4, BWV.1010, I. Praeludium & II. Allemande (Arr.) Nigel North, luit Linn Records CKD049 4’58’’ Johann Sebastian Bach Suite voor cello nr.4, BWV.1010, I....more

  • 14 juli 2020 ‘Bach’s lievelingsinstrument’

    Jul 13 2020

    Clavichord! Een wat…? Ik vroeg organist en pianist Laurens de Man hoe dat zit. Wat is een clavichord, waarom hield Bach er zo van, en wellicht het belangrijkst: hoe klinkt een clavichord. Johann Sebastian Bach Partita nr.1, BWV.825, V. Sarabande Wim Winters, clavichord Authentic Sound 5’35’’

  • 13 juli 2020 ‘Jan & Johann’

    Jul 12 2020

    Soms hoor ik muziek ‘beter’, als een ander mij meeneemt in die muziek. Kunst der Fuge is zulke muziek voor mij. Fascinerend, maar ook vrij gesloten, celebraal… Het arrangement dat Jan van Vlijmen maakte van Kunst der Fuge opende voor mij allerlei ramen om nog beter te ‘kijkluisteren’ naar deze muziek. Johann Sebastian Bach / Jan van Vlijmen Kunst der Fuge, BWV.1080: Contrapunctus V Viotta Ensemble Ottavo OTR C90387 3’14’’ Johann Sebastian Bach Kunst der Fuge, BWV.1080: Contrapunctus...more

  • 10 juli 2020 ‘God in een pijpje tabak’

    Jul 09 2020

    Een van de leukste edoch vreemdste stukken van Bach, is ‘Opbouwende gedachten van het pijproken’, waarin blijkt dat het pijproken gepaard gaat met allerlei theologische en beschouwelijke gedachten. Misschien nog opmerkelijker: het stuk is ‘misschien’ mede gecomponeerd door Bach’s gehandicapte zoon Gottfried Heinrich. Johann Sebastian Bach Erbauliche Gedanken eines Tobackrauchers Tragicomedia Teldec 4509-91183-2 4’39’’

  • 9 juli 2020 “Boertjes van buut’n”

    Jul 08 2020

    Een Boerencantate, van Bach? Jawel, in 1742, met hoorbaar plezier gemaakt. De man voor wie hij het schreef was niet echt een boer, wel de directeur van de belastingen in Leipzig, en daarmee de werkgever van Picander, tekstschrijver van oa de Mattheus Passie. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.212, “Mehr Hahn en neue Oberkeet” (Bauerncantate): Sinfonia + aria ‘Klein-Zschocher müsse’ Mojca Erdmann, sopraan Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki BIS2191 9’22’’

  • 8 juli 2020 ‘Over een kleine mis’

    Jul 07 2020

    Bach componeerde vier zogenaamde ‘Lutherse’ missen, kleine missen. Voor welke gelegenheid? En: waarom? In ieder geval gebruikte hij voor de muziek, zijn eigen al jaren daarvoor gecomponeerde muziek, in een verbeterd jasje. Alsof hij de pareltjes in zijn oeuvre, die je over het hoofd kunt zien, alsnog voor het voetlicht wil zetten. Johann Sebastian Bach Mis BWV.234: “Qui tollis peccata mundi” Cantus Cölln Harmonia Mundi HMC901939.40 6’47’’ Johann Sebastian Bach Cantate BWV.179, “Siehe ...more

  • 7 juli 2020 ‘Monument voor Maria Barbara’

    Jul 06 2020

    Op 7 juli 1720 was de begrafenis van Maria Barbara Bach, de vrouw van J.S. die volkomen onverwacht ‘uit de tijd’ ging. Volgens de Duitse musicologe Helga Thoene zijn de Sonates en Partitas voor solo-viool door Bach gecomponeerd als een monument voor zijn overleden vrouw – klinkende rouwverwerking. Een bijzondere theorie, met bijzondere gevolgen. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.4, “Christ lag in Todesbanden”; koraal, “Christ lag in Todesbanden” The Monteverdi Choir & The English Baroque So...more

  • 6 juli 2020 ‘Gul en lichtvoetig’

    Jul 05 2020

    Een van mijn lievelingsstukken is de Vierde Franse Suite, althans… de titel is niet van Bach. Intieme en sprankelende muziek. Op haar nieuwe Bach-cd speelt Papastefanou gul en lichtvoetig, inclusief een variant op het begin: BWV.815a. Johann Sebastian Bach Suite voor klavecimbel BWV.815, “Franse Suite nr.4” Alexandra Papastefanou, piano First Hands Records FHR70 18’38’’

  • 3 juli 2020 ‘Van ooit en lang geleden’

    Jul 02 2020

    Vandaag is de feestdag van de Apostel Thomas, de Ongelovige Thomas. Vanaf de stichting in 1212 klonk er in het klooster en de bijbehorende Thomaskerk in Leipzig muziek, oa bewaard gebleven in de Thomas Graduale. Tijdloze muziek - eeuwen voor Bach.

  • 2 juli 2020 ‘Een uitvaart en een opgeblazen kerk’

    Jul 01 2020

    Ondanks veel protest, blies de DDR in 1968 de Paulinerkirche op in Leipzig. Wat moest je ook met zo’n oud gebouw… In deze Universiteitskerk was op 20 oktober 1729 een uitvaart, waarvoor Bach de muziek schreef. Droevige muziek? Helemaal niet!

  • 1 juli 2020 ‘Tussen Prinsengracht en Café Zimmermann’

    Jun 30 2020

    Bach voerde veel muziek uit in Cafe Zimmermann in Leipzig. Niet alleen van hemzelf, maar ook van bv Locatelli. Vioolvirtuoos, componist en een groot deel van zijn leven woonachtig aan de Prinsengracht in Amsterdam.

  • 30 juni 2020 ‘Johann Schelle’

    Jun 29 2020

    Bach’s functie als Thomascantor en Director Musici stond in een lange en eerbiedwaardige traditie. Ik vind het daarom zo leuk om stil te staan bij Bach’s voorgangers in Leipzig, zoals Johann Schelle. Een grootheid in zijn tijd.

  • 29 juni 2020 ‘Glorieuze vrede’

    Jun 28 2020

    En dan ineens; de overgang van pauken en trompetten naar het ‘Et in terra pax’, en de schier oneindig wiegende stemmen… Wederom naar de ‘Hohe Messe’: Bach op z’n best!

  • 26 juni 2020 ‘Het grote voorbeeld’

    Jun 25 2020

    Hij liep honderden kilometers, tartte zijn werkgever, bleef veel langer weg dan afgesproken… Bach wilde per se zijn grote voorbeeld zien, horen en ontmoeten: Dietrich Buxtehude.

  • 25 juni 2020 ‘Swing & Swingle’

    Jun 24 2020

    Een droog tikje en dan gaan ze er als een speer vandoor; The Swingle Singers in Bach. Notabene de bloedserieuze Kunst der Fuge, vermaken zij tot een feestelijke mengeling van Kunst en Kitsch.

  • 24 juni 2020 ‘Altijd en overal Johann’

    Jun 23 2020

    Het komt de overzichtelijkheid niet ten goede – vrijwel iedereen in je familie krijgt de naam Johann… Waarom eigenlijk? Op de Feestdag van Johannes de Doper een mogelijk antwoord.

  • 23 juni 2020 ‘Bewerkte noten’

    Jun 22 2020

    Bach’s muziek bewerken… heiligschennis? Bach bewerkte graag muziek van anderen, dus waarom anderen niet zijn muziek? Lautten Compagney maakte met ‘Bach Without Words’ een van de leukste Bach-cd’s van de afgelopen jaren. Het spelpezier spat er vanaf.

  • 22 juni 2020 ‘Extase met tierelantijnen’

    Jun 21 2020

    Franse barokmuziek zit voor mijn oren vol met tierelantijnen. Het ene fraaie krulletje na het andere… Bach publiceerde in 1735 zijn Partita BWV.831, zijn ‘luisterkijk’ op de Franse muziek. De Ouverture is pure extase, zeker in de uitvoering van een nog jonge Piotr Anderszewski.

  • 19 juni 2020 ‘Buckeburger Bach’

    Jun 18 2020

    Zijn bijnaam klinkt nou niet echt… hoe zal ik het zeggen? ‘Bückeburger Bach’ oftewel Johann Christoph Friedrich Bach, de op 21 juni 1732 geboren zoon van J.S. Toch valt er veel te ontdekken in de muziek van deze minst bekende componerende zoon van Bach.

  • 18 juni 2020 ‘Bach en de Slag bij Waterloo’

    Jun 17 2020

    Vandaag herdenking Slag bij Waterloo, 18 juni 1815. De zoon van de secretaris van J.S. Bach, Johann Michael Bach componeerde speciaal hiervoor een Friedens-Cantate.

  • 17 juni 2020 ‘Favoriete cantate’

    Jun 16 2020

    Op 17 juni 1714 voerde Bach voor het eerst deze cantata uit; “Ich hatte viel Bekümmernis”. En blijkbaar was het een van zijn favoriete stukken, want hij voerde het herhaaldelijk uit.

  • 16 juni 2020 ‘Pleidooi voor Bram op het orgel’

    Jun 15 2020

    Onder mijn collega’s is Sander Zwiep een ‘orgelliefhebber’ van het zuiverste water. Dus haalde ik hem voor de microfoon, en kwam hij met een wonderschoon stuk. Bovendien aangenaam gekeuvel over mijn favoriete auto…

  • 15 juni 2020 ‘Briljante tiener’

    Jun 14 2020

    Voor mij was de ‘Passacaglia’ altijd topzwaar om naar te luisteren. Was... want toen hoorde ik de uitvoering door Fretwork. Er ging een wereld open! En wie schetst mijn verbazing toen ook nog bleek dat de Passacaglia een werk is van een jonge Bach, een tiener…

  • 12 juni 2020 ‘Ode aan Tobias Michael’

    Jun 11 2020

    De op 13 juni 1592 geboren Tobias Michael werd in 1630 Thomascantor in Leipzig. Hij leed waarschijnlijk aan jicht en heeft niet veel muziek nagelaten – wat er is ontdekte ik een aantal jaren geleden tijdens het Festival Oude Muziek. Intieme en intense muziek in een prachtige uitvoering door Ensemble Polyharmonique.

  • 11 juni 2020 ‘Lucasbolwerk nr.16, Utrecht’

    Jun 10 2020

    Hier woonde de familie Engelmann. Hij, Theodor, geboren in Leipzig en voormalig leerling van de Thomasschule, en een muziekliefhebber. Zij, Emma Brandes-Engelmann, voormalig leerlinge van Clara Schumann. Hun huis groeit uit tot een platform voor muziek in de 19e eeuw. Brahms, Clara Schumann, Grieg en Heinrich von Herzogenberg waren er te gast. Herzogenberg? Net als zijn vriend Brahms een groot Bach-liefhebber, en een componist van prachtige fuga’s.

  • 10 juni 2020: '10 juni 1955; Glenn Gould begint'

    Jun 09 2020

    Handschoenen mee, ondanks het mooie weer, airco uit, ondanks het mooie weer, en zijn eigen merk mineraalwater mee, en natuurlijk de inmiddels veel te kleine stoel. Zoiets hadden ze nog niet meegemaakt in de Columbia Studio in New York. Glenn Gould. Geniaal en excentriek begint op 10 juni 1955 aan de opnamen van de Goldbergvariaties. In deze podcast een aantal unieke outtakes.

  • 9 juni 2020 ‘Een doorwerkte depressie’

    Jun 08 2020

    Robert Schumann leed waarschijnlijk aan een permanente depressie. In 1844 wordt de zwarte wolk groter, en probeert hij zich er ‘doorheen’ te werken door fuga’s te gaan componeren. Ook zijn laatste muziek, op.126, is in de vorm van fuga’s. Een podcast als een pleidooi voor deze muziek van de Bachliefhebber Robert Schumann.

  • 8 juni 2020 ‘Verfijning uit Venetië’

    Jun 07 2020

    Bach en de muziek uit Venetië, het blijft een heerlijk onderwerp. In deze aflevering de op 8 juni 1671 geboren Tomaso Albinoni, wiens elegante vakmanschap Bach inspireerde.

  • 5 juni 2020 ‘Wonderlijk, onbegrijpelijk en voor 1 hand’

    Jun 04 2020

    Brahms was buitengewoon onder de indruk van Bach’s Chaconne. ‘Een van de wonderlijkste, onbegrijpelijke muziekstukken… Op 1 notenbalk voor een klein instrument, schreef Bach een hele wereld van de diepste gedachten en ervaringen’, schreef Brahms aan Clara Schumann. In deze aflevering Brahms’ arrangement voor… linkerhand.

  • 8 juni 2020 ‘Verfijning uit Venetië’

    Jun 03 2020

    Bach en de muziek uit Venetië, het blijft een heerlijk onderwerp. In deze aflevering de op 8 juni 1671 geboren Tomaso Albinoni, wiens elegante vakmanschap Bach inspireerde.

  • 4 juni 2020 'Stravinsky speelt met Bach’

    Jun 03 2020

    Op 4 juni 1938 klonkt de wereldpremière van ‘Dumbarton Oaks’, een concert van Igor Stravinsky. Of eigenlijk: Stravinsky speelt met Bach. Het Derde Brandenburgs Concert vormt het uitgangspunt voor deze heerlijke, puntige neo-Barok.

  • 3 juni 2020 '‘Naar Italië’

    Jun 02 2020

    Bach leerde veel van Italiaanse componisten als Vivaldi, Albinoni en Marcello. Alles komt samen in het ‘Italienisches Konzert’ – het sprankelt en is uitermate lyrisch.

  • 2 juni 2020 ‘Uit de schaduw: Mattheson’

    Jun 01 2020

    In Bach’s tijd een grote naam: Johann Mattheson. Theoreticus, componist en diplomaat – hij was aanwezig bij de onderhandelingen voor de Vrede van Utrecht. Je komt zijn naam veel tegen in boeken over Barokmuziek, maar hoe klinkt de muziek van Mattheson? Verrassend leuk!

  • 1 juni 2020 ‘Gastheer van de ziel’

    May 31 2020

    Vervuld raken van de Heilige Geest oftewel: de geest krijgen, geestdriftig raken, bezield… ‘Allerbeste trooster, zachte gastheer van de ziel, zoete troost’, staat er in een 12de eeuwse tekst voor Pinksteren. In deze aflevering een aria met innige blijdschap, uit een Cantate voor Tweede Pinksterdag.

  • 29 mei 2020 ‘Meneer Leonhardt’

    May 28 2020

    Morgen, 30 mei, is de geboortedag van Gustav Leonhardt. Die kun je makkelijk een van de grootste Bach-muzikanten van de 20ste eeuw noemen. Ik was ooit zijn gastheer bij het Muziekgebouw in Eindhoven, en ontmoette een echte heer; ‘meneer Leonhardt’. Johann Sebastian Bach Goldberg-variaties BWV.988; Aria Gustav Leonhardt, klavecimbel Deutsche Harmonia Mundi GD77149 2’29’’

  • 28 mei 2020 ‘Ode aan het orgel’

    May 27 2020

    Laurens de Man is een fantastische muzikant en een groot Bachliefhebber. Ik vroeg hem om een pleidooi te houden voor ‘zijn’ instrument: het orgel. Laurens koos voor een opname van zijn docent Jacques van Ootmerssen. Johann Sebastian Bach Sonate voor orgel, nr.6, BWV.530 – dl.I Jacques van Ootmerssen, orgel (Waalse Kerk, Amsterdam) Challenge Records 72175 4’49’’

  • 27 mei 2020 ‘Een stil verdriet’

    May 26 2020

    Op 27 mei 1739 overleed Johann Gottfried Bernhard Bach, de vierde zoon van J.S., en een zoon die voor de nodige problemen had gezorgd. Wellicht is de 25ste Variatie uit de Goldbergvariaties een meditatie over verdriet en rouw. Stille muziek die diep kerft. Johann Sebastian Bach Goldberg-variaties BWV.988; Variatie nr.25 Andrei Gavrilov, piano DGG 4354362 11’05’’

  • 26 mei 2020 ‘Luisteren naar ooit’

    May 25 2020

    De legendarische meesterpianist Dinu Lipatti speelde Bach op 2 okt 1947 in het Amsterdamse Concertgebouw. In 1975 dook een opname op… Johann Sebastian Bach / Ferruccio Busoni Concerto, BWV.1052 (arr.) Dinu Lipatti, piano Concertgebouworkest olv Eduard van Beinum (opn. 2 okt.1947) 24’15’’

  • 25 mei 2020 'Rijkdom met bijna niets'

    May 24 2020

    Bach ‘leerde’ van de Italiaanse componisten om zoveel mogelijk te zeggen met bijna niets. Een handvol noten, een enkele melodie – een overweldigende rijkdom. En ook gewoon mooi! Alessandro Marcello Concert voor hobo en strijkorkest nr.2 – deel II, “Adagio” Albrecht Mayer, hobo New Seasons Ensemble DECCA 4780313 4’04’’ Johann Sebastian Bach Concert voor klavecimbel BWV.974 – deel II, “Adagio” Anna Gourari, piano ECM New Series 2612 3’48’’ Johann Sebastian Bach Sonate voor vioo...more

  • 22 mei 2020: Viva Vivaldi!

    May 21 2020

    In de 19de eeuw was Vivaldi een voetnoot bij Bach. In de Barok was Vivaldi een voorbeeld voor Bach, en niet zo’n kleintje ook. Ongegeneerd genieten met Bach’s bewerking van Vivaldi – en het origineel. Antonio Vivaldi Concert voor 4 violen, cello en strijkorkest RV.580 Freiburger Barockorchester olv Thomas Hengelbrock RCA 077289205472 8’35’’ Johann Sebastian Bach Concert voor 4 klavecimbels en strijkorkest BWV.1065 Colin Tilney, Christophe Rousset, Davitt Moroney en Christopher Hogwoo...more

  • 21 mei 2020: De onbekende Hemelvaart

    May 20 2020

    Het behoort niet bepaald tot de ‘bekende Bachs’; het Hemelvaartsoratorium. Ze klonk voor het eerst op 17 mei 1735. En na de lofprijzing van het stralende openingskoor, is er de gewichtloze verinnerlijking van de aria ‘Jesu, deine Gnadenblicke’. Johann Sebastian Bach Himmelfahrts Oratorium; Cantate BWV.11, “Lobet Gott in seinen Reichen”; openingskoor. Amsterdam Baroque Orchestra & Choir olv Ton Koopman Antoine Marchand CC72220 4’22’’ Johann Sebastian Bach Himmelfahrts Oratorium; Cantat...more

  • 20 mei 2020: Hohe Messe, 1

    May 19 2020

    In 1733, bijna 50 jaar oud, begint Bach aan zijn ‘Missa’, een encyclopedie van mogelijkheden. Hij zal er tot vlak voor zijn overlijden in 1750 aan blijven werken. De ‘Hohe Messe’. Vandaag de eerste van een onregelmatig verschijnende serie podcasts over deze klinkende bibliotheek van Bach’s kunde. Johann Sebastian Bach Mis BWV.232, “Hohe Messe”; Kyrie – koor, “Kyrie eleison” Collegium Vocale Gent olv Philippe Herreweghe Virgin Classics 5451632 9’18’’

  • 19 mei 2020: De omzwervingen van een kleine Prelude

    May 18 2020

    Ze begon als oefenstuk in het boekje voor Bach’s oudste zoon, toen veranderde ze in het begin van het Wohltemperierte Clavier, en meer dan 100 jaar later werd ze ‘Ave Maria’. De muzikale omzwervingen van de kleine Prelude, BWV.846a. Johann Sebastian Bach Praeludium, BWV.846a Elisabeth Joyé, klavecimbel Concord CDAL 008 1’52’’ Johann Sebastian Bach Prelude, BWV.846 Keith Jarrett, piano ECM 2627/28 2’02’’ Charles Gounod Melodie religieuse adaptée au 1er Prelude de J.S. Bach, “Ave...more

  • 18 mei 2020: Bach's leraar

    May 17 2020

    Georg Böhm was een van die grote organisten die een diepe indruk achterlieten bij de jonge Bach. Sterker nog; Böhm is waarschijnlijk de leraar geweest van J.S. Georg Böhm Partita voor orgel, “Vater unser im Himmelreich”, nr.12 Stef Tuinstra, orgel Document DOC 1102 6’56’’ Johann Sebastian Bach Partita voor orgel, BWV.770, “Ach was soll ich Sünder Machen” Masaaki Suzuki, orgel BIS 2421 12’21’’

  • 15 mei 2020: Wohltemperierte Gitaren

    May 14 2020

    De Italiaanse componist Mario Castelnuovo-Tedesco ontwikkelde zich tot een zeer geinspireerde veelschrijver voor gitaar. Onbegrijpelijk onbekend is zijn Les Guitares bien tempérées, op.199. Oftewel 24 Preludes en Fugas voor 2 gitaren. Mario Castelnuovo-Tedesco Les guitares bien temperees, op.199; nr.4 & 6 Duo Favori Tacet 141 9’49’’

  • 14 mei 2020: Voorbeeld uit Deventer

    May 13 2020

    Hij werd geboren in Deventer en ontwikkelde zich tot een van de grote organisten en componisten in de Barok, een voorbeeld voor Bach: Johann Adam Reinken. Johann Adam Reinken Partita nr.1, “Hortus Musicus” dl.I ‘Sonata Adagio. Allegro’ Stylus Phantasticus Accent ACC24217 5’23’’ Johann Sebastian Bach Sonata, BWV.965, dl.I & II & III ‘’Adagio & Fuga & Adagio - Presto” Benjamin Alard, claviorganum Harmonia Mundi HMM902453.56 7’29’’

  • 13 mei 2020: Met gevouwen handen

    May 12 2020

    Gezangen voor gebruik in huis. Vrome gebeden in muziek. Wel of niet door Bach gecomponeerd…? Ze kregen wel een officieel BWV-nummer, en zijn gewoonweg prachtig. Johann Sebastian Bach Der Lieben Sonne Licht und Pracht, BWV.446 Ich freue mich in Dir, BWV.465 (uit: Musikalisches Gesang-Buch, 1736) Klaus Mertens, bariton Barbara Schlick, sopraan Bob van Asperen, klavecimbel & orgel Wouter Möller, cello CPO 407-2 5’27’’

  • 12 mei 2020: Memoria

    May 11 2020

    Een zeer persoonlijke meditatie over de muziek van Bach, en het overlijden van zijn vader, op 12 mei 1909… Busoni componeerde met zijn Fantasie een indrukwekkend eerbetoon aan zijn vader, die hem liet kennismaken met Bach. Ferruccio Busoni Fantasie voor piano, “Fantasia nach J.S. Bach alla Memoria di mio Padre Ferdinando Busoni” Igor Levit, piano Sony 88985424452 14’33’’

  • 11 mei 2020: Twee koffie en een fluit

    May 10 2020

    Een geinspireerde en onbekommerde Bach; deze Fluitsonate, naar alle waarschijnlijkheid geschreven voor gebruik in Cafe Zimmermann, het sjieke etablissement in het centrum van Leipzig. Johann Sebastian Bach Sonata voor fluit en b.c., BWV.1033 Jed Wentz, traverso Christiane Wuyts, klavecimbel Challenge Classics 72030 7’22’’

  • 8 mei 2020: Mahler Feest

    May 07 2020

    Het Mahlerfeest zou nu van start gaan in het Amsterdamse Concertgebouw, zou, want afgelast. Mahler was een Bach-liefhebber, en bewerkte muziek van de Thomascantor. Bij de premiere in 1909 zat Mahler zelf achter de geprepareerde vleugel, die klonk als een clavecimbel… Johann Sebastian Bach Suite voor orkest nr.2, BWV.1067 – deel I, “Ouverture” Café Zimmermann Alpha 071 10’05” Johann Sebastian Bach / Gustav Mahler Suite voor orkest BWV.1067-1068; Sel. (arr. door Mahler) Koninklijk Conc...more

  • 7 mei 2020: Jagen

    May 06 2020

    Ik heb er niets mee, jagen. De ‘Jachtcantate’ van Bach heb ik dan ook aan mij voorbij laten gaan. Toch jammer, want de aria ‘Schafe können sicher weiden’ is wonderschoon. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.208, “Was mir behagt, ist nur die muntre Jagd”; aria, “Schafe können sicher weiden”. Sophie Junker, sopraan Bach Collegium Japan olv Masaako Suzuki BIS 1971 4’30’’ Johann Sebastian Bach Cantate BWV.208, “Was mir behagt, ist nur die muntre Jagd”; aria, “Schafe können sicher weiden”. ...more

  • 6 mei 2020: De schoonheid van getallen

    May 05 2020

    Bach’s muziek is een labyrinth vol getallensymboliek. Althans… je kunt het er ‘in’ lezen, horen is sowieso lastig tot onmogelijk. Richard Egarr maakte mij deelgenoot van zijn fascinatie voor Bach en de getallen. Johann Sebastian Bach Partita voor klavecimbel nr.1, BWV.825 Richard Egarr, klavecimbel Harmonia Mundi 907593.94 20’05’’

  • 5 mei 2020: Vrede

    May 04 2020

    Sommige oorlogen verdwijnen in de geschiedenis, inclusief het verdriet, de pijn en het leed. Wie kent nog de Tweede Silezische Oorlog? Met de Vrede van Dresden kwam er een einde aan deze ook door Bach ondervonden oorlog. Voor deze Vrede componeerde Bach in 1745 zijn ‘Gloria in excelsis Deo’. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.191 “Gloria in excelsis Deo” Amsterdam Baroque Orchestra & Choir olv Ton Koopman Challenge Classics 72188 14’42’’

  • 4 mei 2020: Ik roep U aan

    May 03 2020

    Busoni; componist, pianist en Bach-liefhebber – hij ging zelfs tegenover de Thomaskirche in Leipzig wonen… Busoni’s bewerkingen behoren wat mij betreft tot de allermooiste Bach-arrangementen. ‘Ich ruf zu Dir, Herr Jesu Christ’, een intieme smeekbede. Johann Sebastian Bach / Ferruccio Busoni Koraalbewerking voor orgel BWV.639, “Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ” (arr). Vikingur Olafsson, piano Deutsche Grammophon 3’08’’

  • 1 mei 2020: De zin van het leven

    Apr 30 2020

    Ik heb vaak geen idee, daarom heb ik met veel plezier de interviews gelezen door Fokke Obbema, gebundeld in ‘De zin van het leven, gesprekken over de essentie van ons bestaan’. Het gesprek met violiste Susanne Niesporek sprak mij bijzonder aan… zij is te horen in de Aria uit de Goldbergvariaties. Johann Sebastian Bach Goldberg-variaties, BWV.988; Aria Trio Amsterdam-Berlijn A&O Records (eigen uitgave) 3’48’’

  • 30 april 2020: De Grote Brand

    Apr 29 2020

    Nog maar 22 jaar jong, en dan al zoiets componeren. Een vroege cantate; ‘Aus der Tiefe’, geschreven voor een boetedienst – het centrum van Mühlhausen was grotendeels verwoest bij een brand. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.131, “Aus der Tiefe ruf ich, Herr, zu Dir” Vox Luminis olv Lionel Meunier Alpha 258 23’34’’

  • 29 april 2020: Braziliaanse Bach

    Apr 28 2020

    Heerlijk… Bossa Nova. Daar kun je mij ‘s nachts voor wakker maken. Uit Brazilie komen ook deze ‘Eerbewijzen aan Bach op Braziliaanse wijze’, zoals de componist Heitor Villa-Lobos zijn Bachianas Brasileiras noemde. Heitor Villa-Lobos Bachianas Brasileiras nr.5 – deel I, “Aria (Cantilena. Adagio) Renee Fleming, sopraan New World Symphony olv Michael Tilson Thomas RCA 09026685382 6’36’’ Heitor Villa-Lobos Bachianas Brasileiras nr.9 Orchestre National de la Radiodiffusion Francaise olv...more

  • 28 april 2020: Vertrouwen

    Apr 27 2020

    Muziek voor een ‘Brautmesse’, een kerkelijke huwelijksdienst, waar Bach het bruidspaar toezingt: ‘Laat alle verdriet en zorgen inslapen in de sluimering van het kinderlijke vertrouwen’. In deze prachtige aria hoor ik hoe diep gegrond dat ‘kinderlijke’ vertrouwen is. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.197 “Gott ist unsre Zuversicht”: aria “Schläfert allen Sorgenkummer” Damien Guillon, countertenor Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki BIS 2021 7’08’’

  • 27 april 2020: Koningsdag

    Apr 26 2020

    Hoe een koninklijk klinkend Brandenburgs Concert, veranderde in een cantate ter gelegenheid van een bevordering tot hoogleraar aan de Universiteit van Leipzig, en bijna 10 jaar later weer opduikt als huldigingscantate voor Friedrich August II. Johann Sebastian Bach Brandenburgs Concert nr.1, BWV.1046 – deel III. Allegro Zefiro olv Alfredo Bernardini Arcana A452 4’03’’ Johann Sebastian Bach Cantate BWV.207 “Vereinigte Zwietracht der wechselnden Saiten”: openingskoor Les Chantres du Ce...more

  • 24 april 2020: Domino met Kirnberger

    Apr 23 2020

    Kirnberger was een leerling van Bach, en werd de leraar van Prinses Amalia van Pruisen. Een groot muziekliefhebster, voor wie Wilhelm Friedemann Bach ook muziek componeerde. Als je eenmaal in de geschiedenis van Kirnberger duikt, kom je gelukkig van alles tegen. Johann Philipp Kirnberger Musikalisches Vielerley: Komm, Gott, Schöpfer, Heiliger Geist Laurence Dean, traverso Andrew Lawrence-King, orgel Christophorus CHE0214-2 3’30’’ Johann Sebastian Bach Koraalbewerking voor orgel BWV.6...more

  • 23 april 2020: De laatste kleinzoon

    Apr 22 2020

    Mendelssohn was de grote inspirator achter het allereerste monument ter nagedachtenis van Bach, ooit. Op 23 april 1843 werd het onthuld, door Mendelssohn, in gezelschap van oa Robert Schumann, en de laatste, componerende kleinzoon van Bach: Wilhelm Friedrich Ernst. Wilhelm Friedrich Ernst Bach Sinfonia in G Das Kleine Konzert olv Hermann Max CPO 999 672-2 12’48’’

  • 22 april 2020: De stomverbaasde Mozart

    Apr 21 2020

    In april 1789 was Mozart in Leipzig, hij bespeelde oa het orgel van de Thomaskirche, en kreeg als ‘cadeautje’ een uitvoering van het motet ‘Singet dem Herrn ein neues Lied’. Mozart was stomverbaasd, ‘Wat is dit?’. Volgens hem muziek waar je wat van kon leren, en hoe. Johann Sebastian Bach Motet BWV.225, “Singet dem Herr nein neues Lied” Amarcord & Lautten Compagney Deutsche Harmonia Mundi 88725465292 12’08’’

  • 21 april 2020: Andante

    Apr 20 2020

    Soms komt er iets in de Bach van de dag – omdat ik het toevallig tegenkwam en meteen geraakt was, zoals bij deze. Lisa Bartishvili speelt het Andante uit de Sonate BWV.1003. Een gebaar van grote gegenheid tussen twee mensen, vastgelegd in tedere muziek. Johann Sebastian Bach Sonate voor viool nr.2, BWV.1003 – deel.III, “Andante” Lisa Batiashvili, viool Deutsche Grammophon 4792479 5’51’’

  • 20 april 2020: Spiegelpaleis

    Apr 19 2020

    Bach neemt een ‘oud’ werk, en werkt het om tot, waarschijnlijk, zijn laatste Concerto. Een kwestie van een spiegelpaleis, waarin de muziek in een nieuwe gedaante naar zichzelf kijkt. Johann Sebastian Bach Prelude en Fuga in a, BWV.894 Ivo Janssen, piano VOID 9812 9’28’’ Johann Sebastian Bach Concert voor fluit, viool en klavecimbel, BWV.1044, deel I – “Allegro” La Risonanza olv Favio Bonizzoni 9’06’’

  • 17 april 2020: Agi Jambor, pianist & verzetsheld

    Apr 16 2020

    Een naam uit het verleden. Agi Jambor, leerlinge van Edwin Fischer, pianiste en verzetsheld. Na WOII groeit ze in haar nieuwe vaderland, de Verenigde Staten, uit tot een grote naam. Precies op deze dag, in 1939, speelde ze in een studio in H’sum, een opmerkelijk fraaie Bach! Johann Sebastian Bach Concerto, BWV.1056 (live, 17 april 1939) Agi Jambor, piano Concertgebouworkest olv Willem Mengelberg Q Disc 97016 9’25’’

  • 16 april 2020: Bach & Buffardin

    Apr 15 2020

    Buffardin was eerste fluitist in het beste orkest van Europa, het Hoforkest van Dresden. De Fransman kwam ook bij Bach over de vloer, en zal hem ongetwijfeld verteld hebben over zijn tijd in Constantinopel, waar Buffardin les heeft gegeven aan Johann Jakob Bach, de oudere broer van J.S. Pierre-Gabriel Buffardin Concert voor fluit en strijkorkest in e, II. Andante Frank Theuns, fluit Les Buffardins Accent ACC 24297 4’08’’

  • 15 april 2020: Bach bedankt broer

    Apr 14 2020

    Toen J.S. wees werd, in 1695, verhuisde hij naar zijn oudere broer in Ohrdruff. Rond 1702 schreef hij als ‘dank’ een kort en tintelend Capriccio. Johann Sebastian Bach Capriccio ‘in honorem Johann Christoph Bachii Ohrdruff’, BWV.993 Angela Hewitt, piano Hyperion CDA67306 5’13’’

  • 14 april 2020: Bach & Bloch

    Apr 13 2020

    De Joodse componist Ernest Bloch liet zich in de jaren ’50 van de vorige eeuw, sterk inspireren door Bach. In korte tijd schreef hij drie Suites voor cello-solo. Laat je verrassen! Johann Sebastian Bach Suite voor cello nr.3, BWV.1009 – deel I, “Prelude” Emmanuelle Bertrand, cello Harmonia Mundi 902293.94 3’29’’ Ernest Bloch Suite voor cello nr.1 Emmanuelle Bertrand, cello Harmonia Mundi 901810 10’57’’

  • 13 april 2020: De stille fluit

    Apr 12 2020

    Een prachtig moment. De vrouwen die in alle vroegte aankomen bij het graf, dat leeg blijkt te zijn. Stilte en intimiteit. Een fluit omrankt deze wonderschone aria. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.249, “Oster Oratorium”; aria “Seele, deine Spezereien” Caroline Sampson, sopraan Retrospect Ensemble olv Matthew Halls Linn Records 373 10’49’’

  • 10 april 2020: Aus Liebe

    Apr 09 2020

    De kern van de zaak, de diepste waarde – ik heb lang getwijfeld tussen Erbarme Dich en Aus Liebe, maar het is de laatste geworden. Voor mij de kern van de Mattheuspassie. En ik geniet nog steeds intens van deze uitvoering! Johann Sebastian Bach Matthäuspassion BWV.244; Deel II – nr.49, aria, “Aus Liebe wil mein Heiland sterben” Barbara Schlick, sopraan La Chapelle Royale olv Philippe Herreweghe Harmonia Mundi HC 901155-57 5’20’’

  • 9 april 2020: Variatie 15, voor Dietrich

    Apr 08 2020

    Het is de sterfdag (9 april 1945) van Dietrich Bonhoeffer, theoloog en verzetsman. Ter zijner nagedachtenis de 15de Variatie uit de Goldbergvariaties. Volgens pianist Glenn Gould een variatie die zo de Mattheuspassie in kan, en uitermate geschikt om op Goede Vrijdag te spelen. Maar dan draai ik iets anders, dus daarom toch maar op Witte Donderdag… Johann Sebastian Bach Goldberg-variaties BWV.988 – Var.15 a 1 Clav. Canone alla Quinta. Andante Glenn Gould, piano RCA 377779 5’01’’

  • 8 april 2020: Over Mischa Hillesum

    Apr 07 2020

    Wonderkind, zo kun je hem gerust noemen. Mischa Hillesum, al op z’n 14de werd hij gezien en gehoord als het grootste pianotalent van Nederland. Samen met zijn ouders en zijn oudere zus Etty overleefde Mischa de Tweede Wereldoorlog niet. De afgelopen jaren doken er enkele uiterst zeldzame opnamen op van Mischa. Johann Sebastian Bach Fantasie en Fuga, BWV.903, “Chromatische Fantasie en Fuga” (alleen Fuga) Mischa Hillesum, piano nvt (digitale transfer van een 78-plaat) 2’48’’ Johann Seb...more

  • 7 april 2020: Kommt, ihr Töchter, helft mir klagen

    Apr 06 2020

    Stel, ik was aanwezig geweest bij een uitvoering van de Matthauspassie onder Bach – sorry, geen uitvoering, maar ik was aanwezig geweest bij een kerkdienst waarin de Matthauspassie klonk olv Bach. Dan… had ik de musici niet gezien, want ik zat met de rug naar ze toe, en ik had veel minder gmusici ehoord dan nu… Tijd voor een klein onderzoek. Johann Sebastian Bach Matthäuspassion BWV.244; Deel I – nr.1, openingskoor, “Kommt, ihr Töchter, helft mir klagen’ La Petite Bande olv Sigiswald Kuijke...more

  • 6 april 2020: Waarom kende ik dit niet?

    Apr 05 2020

    Bach bewerkte een motet van zijn voorganger Kuhnau, dus eigenlijk geen ‘echte’ Bach oordeelden de geleerden. Maar toen ik het voor het eerst hoorde… een echte ontdekking, zeer indringend en wonderschoon! Johann Kuhnau Tristis est anima mea Kammerchor Josquin des Prez olv Ludwig Böhme CARUS 83342 4’44’’ Johann Sebastian Bach Koraalbewerking ‘Der Gerechte kommt um’ BWV.Deest Pygmalion olv Raphael Pichon Alpha Classics 130 6’23’’

  • 3 april 2020: Carel over Matthäus

    Apr 02 2020

    Dit jaar geen Matthäus en Johannes… Collega Carel maakte vorige jaar een dijk van een podcast over Bach’s Matthäus (www.nporadio4.nl/matthaus). Ik vroeg hem naar zijn favoriete deel uit de Matthäus, en vervolgens begon Carel te praten, wat een liefhebber! Johann Sebastian Bach Matthäus-Passion BWV.244; Deel II – nr.60. aria met koor, “Sehet, Jesus hat die Hand” Damien Guilmond, countertenor Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki

  • 2 april 2020: de Markus Passie

    Apr 01 2020

    Bach’s Markus Passie klonk op Goede Vrijdag, 23 maart 1731. Er is echter een probleem: de tekst is er wel, de muziek niet meer… Een probleem met een uitdaging, er bestaan dan ook een aantal reconstructies. Onlangs verscheen een zeer overtuigende reconstructie olv Jordi Savall. Johann Sebastian Bach Markuspassion, BWV.247 (reconstructie versie 1744) Nr.23 Koraal: ‘Ich will hier bei dir stehen’ Veus Cor Infantil Amics de la Unio & La Capella Reial de Catalunya olv Jordi Savall AliaVox 9931 ...more

  • 1 april 2020: Sergei & Johann

    Mar 31 2020

    Rachmaninov, 1 april 1873. Op zijn geboortedag; het arrangement dat Sergei maakte van drie delen uit Bach’s Partita BWV.1006. En hoe knap en spits dit arrangement is; want Rachmaninov gaat van Bach’s solo-viool naar piano, een mooie mix van beide componisten. Sergei Rachmaninov / Johann Sebastian Bach Partita nr.3, BWV.1006; (arr.) Sergei Rachmaninov, piano (opname: 1942) Naxos 8110658 7’17’’

  • 31 maart 2020: de Lukas Passie

    Mar 30 2020

    Mendelssohn was er duidelijk over; het handschrift is van Bach, de muzikale kwaliteit duidelijk niet. Bach’s Lukas Passie is waarschijnlijk een door Bach gemaakte kopie van een werk van een andere componist. En toch… in al zijn vroomheid en oprechtheid neemt deze muziek mij mee. Johann Sebastian Bach Lukaspassion, BWV.246, Anh.II, nr.30 Delen 1 t/m 7 Alsfelder Vokalensemble & Barockorchester Bremen olv Wolfgang Helbich CPO 9992932 7’46’’

  • 30 maart 2020: De andere Passie

    Mar 29 2020

    In 1713 en 1726 voerde Bach Keiser’s Markus Passion uit, althans, Bach dacht dat het van Keiser was… het was van Bruhns. Prachtige muziek – bijna geheel vergeten. Reinhard Keiser (Friedrich Nicolaus Bruhns) Markus Passion; XXV. Sinfonia & XIX Aria ‘O Golgotha’ Ensemble Jacques Moderne & Gli Incogniti olv Joël Suhubiette Mirare MIR 254 6’40’’

  • 27 maart 2020: Johann's oneindige veranderingen

    Mar 26 2020

    Het blijft mij verwonderen; je neemt een viool, een eenvoudig basthema, en vervolgens bouw je variaties op dit thema – Bach’s Ciaconna. En hoeveel violisten houden zich niet bezig met deze Mount Everest in de vioolliteratuur? Ik was zeer verrast door de nieuwe uitvoering door Thomas Zehetmair, alsof ik het ‘als nieuw’ hoor. Johann Sebastian Bach Partita voor viool nr.2, BWV.1004; Ciaconna Thomas Zehetmair, viool ECM 2551/52 12’30’’

  • 26 maart 2020: Ludwig's oneindige veranderingen

    Mar 25 2020

    Het thema stelt niet veel voor, toch? Maar Ludwig zag de mogelijkheden, hoorde de veranderingen, en begon met zijn Variaties. Hoeveel is er niet mogelijk? Dat steeds maar weer horen en zien… Op de sterfdag van Ludwig van Beethoven een klinkend eerbetoon. Ludwig van Beethoven 33 Variaties op een wals van Anton Diabelli, op.120; I. Thema Igor Levit, piano Sony 88875060962 0’47’’ Ludwig van Beethoven 33 Variaties op een wals van Anton Diabelli, op.120; Var.24, Fughetta, Andante Igor Le...more

  • 25 maart 2020: 'Es ist vollbracht'

    Mar 24 2020

    In deze aria blikt Bach vooruit op de Goede Week. Muziek van een grote innigheid. Muziek als een pelgrimstocht, het eindpunt is in zicht, maar in wezen komt er geen einde aan de tocht… Deze uitvoering lijkt buiten de tijd te staan; wonderschoon. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.159, "Sehet, wir gehn hinauf gen Jerusalem" ; aria, "Es ist vollbracht" Peter Harvey, bas English Baroque Soloists olv John Eliot Gardiner Soli Deo Gloria 118 7’23’’

  • 24 maart 2020: Brieven aan Bach

    Mar 23 2020

    De Israëlische zangeres Noa maakte een op z’n zachtst gezegd verrassende CD met ‘Letters to Bach’. Originele Bach melodie, voorzien van tekst, noem het maar: voorzien van vakmanschap en lichtheid. Noa / Johann Sebastian Bach The Race Noa, zang & Gil Dor, gitaar Naieve 6994 1’23’’ Johann Sebastian Bach Invention nr.1, BWV.772 Andras Schiff, piano DECCA 4119742 1’27’’ Johann Sebastian Bach Sonate voor fluit en klavecimbel, BWV.1031; II. Siciliana Peter Holtslag, traverso Ketil ...more

  • 23 maart 2020: De gedoopte Bach

    Mar 22 2020

    23 maart 1685, Georgenkirche, Eisenach. Sebastian Nagel houdt zijn petekind vast, dat zijn naam zal dragen en de naam van Johann Ambrosius Bach, de vader van het kind. Kortom, Johann Sebastian’s doopdag! Johann Christoph Bach Der Mensch, vom Weibe geboren Vox Luminis Ricercar 347 3’37’’ Johann Christoph Bach Bist willkommen Vox Luminis Ricercar 347 2’18’’

  • 20 maart 2020: Bijna jarig

    Mar 19 2020

    Morgen, 21 maart, is de geboortedag van Bach, althans volgens de ‘oude’ kalender, volgens de ‘nieuwe’ kalender is hij op 31 maart geboren. Ach, kniesoor die daar op let - morgen is het Happy Bach Dag. En in deze aflevering vier ik het alvast ‘vooruit’ met een prachtige uitvoering van Bach’s Derde Brandenburgs Concert. Johann Sebastian Bach Brandenburg Concert nr.3, BWV.1048 Dunedin Consort olv John Butt Linn CKD430 10’40’’

  • 19 maart 2020: Verbinding

    Mar 18 2020

    Een prachtige aria, waar de melodieën langzaam over elkaar dansen, boven een langzame bas. ‘Want waar twee of drie mensen in mijn naam samen zijn, ben ik in hun midden’ (Matteus18:19-20). Twee hobo’s en een stem, een aria van verbinding. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.42, "Am Abend aber desselbigen Sabbats"; aria ‘Wo zwei und drei versammelt sind’. Maarten Engeltjes, countertenor PRJCT Amsterdam Sony 19075932442 11’27’’

  • 18 maart 2020: Muziek tot leven: Bertus van Lier

    Mar 17 2020

    Bertus van Lier, dirigent, recensent, docent en componist maakte in 1951 een bewerking van Bach’s Kunst der Fuge, speciaal voor het Sextet Alma Musica. Bertus was lid van het verzet in de Tweede Wereldoorlog, evenals zijn zus Trui en zijn nicht Truus. In de podcastserie ‘Muziek tot leven’ verschijnt op 18 maart een aflevering over Bertus van Lier. Meer informatie op: www.truusvanlier.nl Johann Sebastian Bach / Bertus van Lier Kunst der Fuge (opname: 1961) Alma Musica 2-LP 6818.181/182 ...more

  • 17 maart 2020: Liszt & Bach

    Mar 16 2020

    In Utrecht is deze week het Internationaal Franz Liszt Pianoconcours begonnen. In de muziek van Liszt bevinden zich uitermate fascinerende beschouwingen en bewerkingen over en van Bach. Franz Liszt Prelude voor piano, S.179; Praeludium nach JS. Bachs Kantate ‘Weinen, klagen, sorgen, zagen’. Arcadi Volodos, piano Sony 82876873802 5’10’’

  • 16 maart 2020: Variaties op rouw en verzoening

    Mar 15 2020

    In zijn onlangs verschenen; ‘De Goldbergvariaties, een verhaal over Bach en rouw’ noemt de schrijver Philip Kennicott de muziek van Bach ‘de enige muziek die niet triviaal is, muziek die helpt de nabijheid van de dood te ondergaan en zich ermee te verzoenen’. In het eerste deel van Kennicott’s boek gaat het oa over de Chaconna uit de Tweede Partita. Johann Sebastian Bach Fantasie, BWV.944 Andrew Lawrence-King, barokharp DHM 05472775232 1’46’’ Johann Sebastian Bach Partita nr.2, BWV...more

  • 13 maart 2020: Uit de schaduw: J.G. Goldberg

    Mar 12 2020

    De Goldberg-variaties, kreeg deze bijnaam omdat volgens het ‘verhaal’, het wonderkind Johann Gottlieb Goldberg de variaties als eerste speelde. Goldberg was in ieder geval een wonderkind en een leerling van Bach, en componist van fantastische Sonates…! Johann Gottlieb Goldberg (Bach, bwv.1037) Sonata voor 2 violen en b.c. in C Musica Alta Ripa MDG 30907092 11’58’’

  • 12 maart 2020: De jarige Telemann

    Mar 11 2020

    Had ik aan een willekeurige muziekliefhebber ten tijde van Bach gevraagd: wie is volgens u de grootste componist van nu? Dan… juist, de op 14 maart 1681 geboren Telemann. Bach en Georg Philipp Telemann hebben elkaar gekend, verkeerden soms in elkaars vaarwater, en bewonderden elkaar. In het enorme oeuvre van Telemann zitten ware juweeltjes. Georg Philipp Telemann Ouverture voor 3 hobo’s, fagot, strijkorkest en b.c., TWV55:D15; I. Ouverture Zefiro olv Alfredo Bernardini Arcana A371 6’28’...more

  • 11 maart 2020: Troost

    Mar 10 2020

    Een luisteraar gaf aan, dat specifiek deze aria hem zoveel troost had geboden in tijden van een ernstige ziekte. Dat vind ik een prachtig gegeven – troost in muziek. Toevallig las ik vorig jaar het boek ‘Troost in muziek, een polyfone blik op de Mattheuspassie’. Kan muziek troosten? Johann Sebastian Bach Cantate BWV.29, "Wir danken dir, Gott, wir danken dir" ; aria, "Gedenk an uns mit deiner Liebe" Hana Blazikova, sopraan Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki BIS 1981 5’49’’

  • 10 maart 2020: Hommage van Honegger

    Mar 09 2020

    In dec 1932 schreven diverse componisten een ‘Hommage a Bach’. De composities zaten als ‘cadeautje’ bij een muziektijdschrift. De klinkende bijdrage van Arthur Honegger bezit voor mij een urgentie, zeker in het ‘winterse landschap’ van de Arioso. Arthur Honegger Prelude, arioso et fugue sur le nom de BACH Bournemouth Sinfonietta olv Tamas Vasary Chandos CHAN 8993 8’23’’

  • 9 maart 2020: Mijmering

    Mar 08 2020

    Mooi, ouderwets woord; mijmeren. Ergens tussen dagdromen en denken in. Mijmeren doe ik graag, en redelijk veel muziek van Bach nodigt mij uit tot mijmeren. Zoals deze Allemande uit de Vierde Partita – een schier eindeloze melodie. Johann Sebastian Bach Partita nr.4, BWV.828; II. Allemande Murray Perahia, piano Sony Classical 88843036822 9’20’’

  • 6 maart 2020: Met blijdschap geven wij kennis

    Mar 05 2020

    Geboren op 8 maart 1714; Bach’s tweede en meest succesvolle zoon Carl Philipp Emanuel Bach. Je kunt eindeloos struinen in zijn enorme oeuvre, maar ik koos voor dit deel uit een Fluitconcert. Zo energiek, zo hypervirtuoos, zo vol leven… (en als toegift; muziek die C Ph E Bach misschien speelde tijdens zijn concert in Groningen…) Carl Philipp Emanuel Bach Concert voor fluit, strijkers en b.c., Wq.22; III. Allegro di molto Jacques Zoon, fluit Berliner Barock Solisten DHM 88843004252 6’25’’...more

  • 5 maart 2020: Van jazz tot Jansen

    Mar 04 2020

    Moet er om glimlachen, toch wel erg leuk gedaan. De ‘Bach goes jazz’ van Jacques Loussier. Daarna het origineel maar wel op piano, en de versie door Janine Jansen. Hetzelfde stuk, maar dan geheel anders. Johann Sebastian Bach / Jacques Loussier Inventie nr.13, BWV.784 Jacques Loussier Trio Decca 1578922 3’33’’ Johann Sebastian Bach Inventie nr.13, BWV.784 Till Fellner, piano ECM Records 4766355 0’55’’ Johann Sebastian Bach Inventie nr.13, BWV.784 Janine Jansen, viool Maxim Ry...more

  • 4 maart 2020: Op de helft, op naar de andere helft

    Mar 03 2020

    Ben nu precies op de helft van de muzikale scheurkalender ‘Bach van de dag’. Ik begon in september 2019 met de Aria uit de Goldbergvariaties, dus dit is het uitgelezen moment om precies de helft van de ‘Goldberg’ te laten horen, een Ouverture, als opmaat naar de andere helft. Johann Sebastian Bach Goldberg Variaties, BWV.988; XVII Variation 16 ‘Ouverture’ Alexandre Tharaud, piano ERATO 0825646051779 3’04’’

  • 3 maart 2020: Magische nacht

    Mar 02 2020

    Weer zo’n moment in de muziek van Bach, alsof ik minstens een halve meter boven de grond zweef, iets magisch. Zeker in deze uitvoering… ben benieuwd wat jij hiervan vindt! Johann Sebastian Bach Jesu Meine Freude, BWV.227; O Gute Nacht (arr.) Calmus Ensemble & Lautten Compagney Carus 83.381 6’02’’

  • 2 maart 2020: Een ontmoeting

    Mar 01 2020

    In maart 1709 krijgt Bach bezoek van de violist Georg Pisendel. Beiden maken een afschrift van Telemann’s Concert voor 2 violen. En voeren het waarschijnlijk uit, met Telemann in het luisterende gezelschap. Zoals zoveel bij Bach, omgeven met ‘misschien’ en ‘waarschijnlijk’. Maar hoe klinkt dat concert van Telemann? Georg Philipp Telemann Concert voor 2 violen en strijkorkest, TWV.52, nrG1 Elizabeth Wallfisch, viool & Susan Carpenter-Jacobs, viool Wallfisch Band CPO 777 473-2 11’31’’ J...more

  • 28 februari 2020: Heerlijk en aangenaam

    Feb 27 2020

    Van Bach zijn maar twee Vioolconcerten bewaard gebleven… er moeten er veel meer geweest zijn. Ze zijn kwijt, weg of gewoon verloren gegaan. Stel dat je morgen in een stoffig antiquariaat onder een lang vergeten stapel zoiets opduikelt? BWV.1041 werd door Bach in 1730 herzien, voor gebruik in Leipzigs sjieke Café Zimmermann, als heerlijke, aangename achtergrondmuziek. Johann Sebastian Bach, Concert voor viool en strijkorkest BWV.1041, Cafe Zimmermann

  • 27 februari 2020: Fantasie is te zacht uitgedrukt

    Feb 26 2020

    Want dit stuk gaat verder, lijkt het. Fantasie, BWV.903, tijdgenoten van Bach vonden het al een uniek werk, ‘dat zijn gelijke niet kent in het oeuvre van Bach’, aldus Forkel, Bachs eerste biograaf. En dan met die Fuga erbij… Johann Sebastian Bach, Fantasie en Fuga, BWV.903 ’Chromatische Fantasie und Fuge’, Christoph Rousset (klavecimbel)

  • 26 februari 2020 (Aswoensdag): Stille tonen

    Feb 25 2020

    In sommige muziek hoor ik de stilte in en tussen de tonen. Stilte die uitnodigt tot mijmeringen, bezinning. Het origineel van Bach’s Pedalexercitium is als oefening geschreven voor de orgelpedalen. Wonderlijk: op een blokfluit is het vederlicht en vol stilte. Johann Sebastian Bach, Pedalexercitium BWV.598 (arr.), Concert Francais (Sebastien Marq, blokfluit)

  • 25 februari 2020: Rustende ziel

    Feb 24 2020

    Het meest intieme dat je hebt als mens, het meest kwetsbare en tegelijkertijd het meest krachtig: de ziel. Ik wil heel graag dat het waar is: deze ziel rust in de handen van... Dit verlangen, eigenlijk: zeker weten, spreekt in deze aria van Bach. Niet ter zake doende, maar toch: ik vind dit de ‘mooiste’ Bach. Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.127 ‘Herr Jesu Christ, wahr’Mensch und Gott’; aria ‘Die Seele ruht in Jesu Händen’, Hannah Morrison (sopraan), Ricercar Consort

  • 24 februari 2020: Vader en zoon Abel

    Feb 23 2020

    Christian Ferdinand Abel was een van die uitmuntende musici waarmee Bach kon werken aan het hof van Köthen. In 1723 werd Abel’s zoon Karl Friedrich geboren, die een leerling werd van… Bach. Jaren later ontmoette Karl Friedrich Abel in Londen de jongste zoon van Bach: Johann Christian. Genoeg te vertellen over de ‘Abels’, maar luister vooral naar Arpeggiata van Karl Friedrich! Johann Sebastian Bach, Sonate voor gamba en klavecimbel, BWV.1027; III. Andante, Guido Balestracci (gamba), Blandine R...more

  • 21 februari 2020: Vader, zoon en… dochter!

    Feb 20 2020

    Altijd maar die mannen. De zonen van Bach, zijn voorvaderen… Hoe zat het met de dochters van Bach? Als eerbetoon aan de vrouwelijke Bachs, twee keer het Concert BWV.1060R met hoofdrollen voor vader en dochter. Johann Sebastian Bach, Concert voor hobo, viool en strijkorkest BWV.1060R, Cecilia Bernardini (viool) & Alfredo Bernardini (hobo), Dunedin Consort olv John Butt Johann Sebastian Bach, Concert voor hobo, viool en strijkorkest BWV.1060R, Janine Jansen (viool) & Ramon Ortega (hobo), Ens...more

  • 20 februari 2020: Meesterproef

    Feb 19 2020

    Op de sterfdag van zijn vader, Johann Ambrosius Bach, een begrafeniscantate van Johann Sebastian. Welke Bach-stukken gaan er mee naar een onbewoond eiland? Deze ‘Actus Tragicus’ in ieder geval! Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.106 ‘Gottes Zeit ist der allerbeste Zeit’ (Actus Tragicus), Gesualdo Consort & Musica Amphion

  • 19 februari 2020: Op de kop of het verbluffende eerbetoon

    Feb 18 2020

    Het verbluffende vakmanschap van Bach, inspireerde talloze componisten. Zoals Paul Hindemith, ik verklap niets, maar wat Hindemith presteerde is verbijsterend en ook leuk… Paul Hindemith, Ludus Tonalis: Praeludium (fragment), Ludus Tonalis: Postludium (fragment), Olli Mustonen (piano) Paul Hindemith, Ludus Tonalis: 5. Interludium en Fuga tertia, Olli Mustonen (piano)

  • 18 februari 2020: Schaatsstilte voor Bach

    Feb 17 2020

    Het is niet voor te stellen, de tijd vóór Bach. Waar niemand nog enig idee had van Bachs muziek. Hoe klonk die wereld? De Zweedse dichter Lars Gustafsson schreef het prachtige ‘De stilte van de wereld voor Bach’. John Sutton, Salve regina, Huelgas Ensemble olv Paul van Nevel

  • 17 februari 2020: De enige Forlane

    Feb 16 2020

    Is Bach speels? Ja, dat vind ik wel. Hij speelt een serieus spel. Bijvoorbeeld in de enige Forlane in zijn oeuvre. Ik nodigde voor een onderzoekje een aantal kinderen uit in de studio. Is Bach speels? Johann Sebastian Bach, Suite voor orkest nr.1, BWV.1066; IV Forlane, Akademie fur Alte Musik Berlin Francois Couperin, Concert Royal nr.4; VII Forlane, Le Concert des Nations olv Jordi Savall

  • 14 februari 2020: Wiegend

    Feb 13 2020

    Als een Sicilliana, oftewel ‘als een herdersdans’. Als je het ‘romantisch’ speelt op drie piano’s ga je wiegend de luisterhemel in, als je het pittig speelt op drie klavecimbels, blijf je dansend op aarde. Johann Sebastian Bach, Concert voor 3 klavecimbels en strijkorkest, BWV.1063; II. Alla Siciliana, Evgeni Koroliov, Llupka Hadzi Georgieva & Anna Vinnitskaya (piano), Kammerakademie Potsdam Johann Sebastian Bach, Concert voor 3 klavecimbels en strijkorkest, BWV.1063; II. Alla Siciliana, C...more

  • 13 februari 2020: Uit de bibliotheek van Bach

    Feb 12 2020

    Naar welke muziek luisterde Bach? Welke muziek voerde hij uit? Bijvoorbeeld muziek van Johann Caspar Kerll. Wie? Na (of tijdens…) deze podcast is je nieuwsgierigheid vast gewekt. Johann Caspar Kerll, Missa pro defunctis: Introitus & Kyrie, Vox Luminis olv Lionel Meunier

  • 12 februari 2020: Bozza doet Bach

    Feb 11 2020

    ‘Catchy’ is een term die je niet snel gebruikt bij Bach. Maar ‘catchy’ is het, deze Bach ‘herinnering’ van de Franse componist Eugene Bozza. Eugene Bozza, Aria, Nathanel Carré (fluit), Ensemble Nuanz

  • 11 februari 2020: Afscheid van een broer

    Feb 10 2020

    De op 11 februari 1684 gedoopte Johann Jakob Bach vertrok met het Zweedse leger, vestigde zich in Constantinopel, en stierf in Stockholm. Johann Sebastian schreef bij zijn afscheid een ontroerend Capriccio. Johann Sebastian Bach, Capriccio sopra la lontananza del suo fratello dilettissimo, BWV.992, Celine Frisch (klavecimbel)

  • 10 februari 2020: Bach & de mandoline

    Feb 09 2020

    Mandoline? Pardon? Ja, Bach op een mandoline. Ik was net zo verbaasd als jij. Maar het werkt, en hoe! Johann Sebastian Bach, Sonate nr.1, BWV.1001; I. Adagio & II. Fuga (arr.), Chris Thile (mandoline) Johann Sebastian Bach, Sonate nr.1, BWV.1001; I. Adagio & II. Fuga, Gidon Kremer (viool)

  • 7 februari 2020: De ontdekking van een vriend

    Feb 06 2020

    Ergens in de jaren ’90 ontdekte ik op het Festival Oude Muziek de muziek van Jan Dismas Zelenka. Zeer virtuoos, melodisch en het leek wel wat op Bach. Eigenlijk was ik niet zo verrast dat Bach en Zelenka goede vrienden waren - met veel respect voor elkaars vakmanschap. Jan Dismas Zelenka, Sonate voor 2 hobo’s, fagot en bc, nr.1, Ensemble Zefiro

  • 6 februari 2020: Enkele gedachten over energieke Ivo

    Feb 05 2020

    Soms barst Bach bijna van levenslust, van levensbeaming. Vol energie – met bijna mechanische voortdenderende ‘motoriek’. De Prelude uit de Tweede Engelse Suite vind ik een mooi voorbeeld; zeker in de uitvoering door Ivo Pogorelich. Naar mijn onbescheiden idee een van de mooiste Bach-opnamen ooit. Johann Sebastian Bach, Suite voor klavecimbel, BWV.807 (Engelse Suite nr.2), dl.1 Prelude, Ivo Pogorelich (piano)

  • 5 februari 2020: Stemmige snaren

    Feb 04 2020

    Als je het op cello hoort, geloof je direct dat het voor cello gecomponeerd is. De Prelude uit Cellosuite BWV.1011. En als je het op luit hoort, geloof je direct dat het voor luit gecomponeerd is; het arrangement dat Bach maakte, BWV.995 van Cellosuite BWV.1011. Johann Sebastian Bach, Suite voor luit, BWV.995, Thomas Dunford (luit); Johann Sebastian Bach, Cellosuite nr.5, BWV.1011; I. Prelude, Pieter Wispelwey (cello).

  • 4 februari 2020: Verzet & overgave: Bach & Bonhoeffer

    Feb 03 2020

    Vandaag viert Johann Ludwig Bach zijn verjaardag, maar ook predikant en verzetsheld Dietrich Bonhoeffer. En: op 4 februari 1708 werden de stadsraad en de twee burgemeesters van Muhlhausen geïnstalleerd. Bach schreef hiervoor de cantate 'Gott ist mein König' BWV.71, trouwens ook de enige cantate die tijdens Bachs leven in druk verscheen. Johann Ludwig Bach, Suite voor 2 hobo’s, fagot, strijkers en b.c. in G grt; Ouverture, Freiburger Barockorchester olv Thomas Hengelbrock; Johann Sebastian ...more

  • 3 februari 2020: Bach, Telemann en een jonge prins in Utrecht

    Feb 02 2020

    In februari 1711 begon Johann Ernst von Sachsen-Weimar aan zijn studie in Utrecht. Bach en Telemann kenden deze muzikaal zeer begaafde prins. Johann Ernst componeerde ook, sommige Concerti zijn door Bach bewerkt, en zijn Vioolconcerten werden uitgegeven door Telemann. Johann Ernst von Sachsen-Weimar, Vioolconcert op.1 nr.4: dl.II, Anne Schumann (viool), Ensemble Fürsten-Musik; Johann Sebastian Bach, Concert, BWV.987, dl.II, Sebastian Knebel (klavecimbel); Georg Philipp Telemann, Sonat...more

  • 31 januari 2020: Simeon’s lofzang

    Jan 30 2020

    Ik kan het niet anders zeggen: dit is een van de mooiste Bach-cantates: Ich habe genung. Bezetting: kamermuziek. Aantal stemmen: 1. En ja, die n voor de g hoort er echt te staan; Ich habe genuNg. Johann Sebastian Bach, Cantate, BWV.82 ‘Ich habe genung’, Peter Kooij (bas) La Chapelle Royale olv Philippe Herreweghe

  • 30 januari 2020: Magisch nummer 1052

    Jan 29 2020

    Toen ik dit voor het eerst hoorde… Concert BWV.1052... Er gaat een kracht en inventiviteit van uit, heerlijk. Maar is het nu een Concert voor klavecimbel, of viool, orgel of… Johann Sebastian Bach, Concert voor klavecimbel en strijkorkest nr.1, BWV.1052, I. Allegro, Matthew Halls (klavecimbel), Retrospect Ensemble Johann Sebastian Bach, Cantate, BWV.146 ‘Wir müssen durch viel Trübsal’; I. Sinfonia, Ton Koopman (orgel), Amsterdam Baroque Orchestra Johann Sebastian Bach, Concert voor klav...more

  • 29 januari 2020: De pianiste van Theresienstadt

    Jan 28 2020

    Ze kon zich Gustav Mahler nog herinneren, en ging zondags uit wandelen met Franz Kafka – Alice Herz-Sommer, concertpianiste. Met man en kind kwam ze terecht in Theresienstadt, waar haar zoon een rol had in de kinderopera Brundibar. Een podcast met, al zeg ik het zelf, hele bijzondere opnamen! Hans Krasa, Brundibar, children’s opera in four acts, Act 2; I & II, Disman Radio Kinderensemble olv Joza Karas Johann Sebastian Bach, Cellosuite nr.2, BWV.1008, I. Prelude, Paul Tortelier (cello) ...more

  • 28 januari 2020: Kleine Mis met hemels huppeltje

    Jan 27 2020

    Meestal omschreven als een ietwat vergeten mis, de kleine, oftewel Lutherse Mis BWV.235. Het Kyrie bevat een ‘huppeltje’ dat wat mij betreft voor eeuwig door mag gaan. Johann Sebastian Bach, Missa Brevis, BWV.235; I. Kyrie, Collegium Vocale Gent olv Philippe Herreweghe

  • 27 januari 2020: Mozart, Bach en een verjaardag

    Jan 26 2020

    Het is de geboortedag van ‘Wolfje’, de koosnaam die vader Leopold Mozart aan zijn zoon gaf. Wolfgang Amadeus kwam al vroeg in aanraking met de muziek van J.S. Bach – de bewondering voor en de studie van de Thomascantor is terug te horen in de muziek van Mozart. Johann Sebastian Bach, Fuga BWV.874 (WTCII), Andras Schiff (piano) Wolfgang Amadeus Mozart, Fuga K.405/5 (naar Bach, BWV.874), Akademie fur Alte Musik Berlin

  • 24 januari 2020: Wolfje in publiek

    Jan 23 2020

    Wolfgang Amadeus Mozart en zijn vader Leopold zaten in het publiek. Het is 1765. In Londen is de opera ‘Adriano in Siria’ van Johann Christian Bach een groot succes. Of beter: John Bach zoals hij zich noemt. Bach’s jongste zoon is wellicht de beroemdste componist van zijn tijd, reden genoeg voor Leopold om met zijn zoon ‘Wolfje’ naar Londen te gaan, en daar o.a. het vak te leren. Johann Christian Bach, Adriano in Siria: Ouverture, Hannover Band olv Anthony Halstead

  • 23 januari 2020: Hommage à Bach

    Jan 22 2020

    Dutilleux in de podcast? Dat is toch een heel moderne componist? Klopt, maar tot zijn vroegste werken behoort een ‘Hommage à Bach’, een ‘verborgen’ hit. Robert Levin? Dat is toch een van de grootste Mozart-specialisten? Klopt, maar ook zijn opnamen van Dutilleux en Bach zijn zeer inspirerend! Henri Dutilleux, Au gré des ondes: V. Hommage à Bach, Robert Levin (piano) Johann Sebastian Bach, Partita nr.4, BWV.828; Sarabande, Robert Levin (piano)

  • 22 januari 2020: Een parel van ooit

    Jan 21 2020

    Ze gold als een van de grootste Franse pianisten; Marcelle Meyer. Bevriend met Stravinsky, Ravel, Satie… en een pianiste die als een der eersten ‘oude muziek’ op plaat zette. Muziek van Scarlatti, Rameau, Couperin en Bach; Marcelle Meyer zette een standaard neer – jaren later raakte Alexandre Tharaud naar eigen zeggen ‘in shock’ toen hij Meyer voor het eerst hoorde. Tegenwoordig is Tharaud de trotse beheerder van haar nalatenschap. Johann Sebastian Bach, Inventionen, BWV.772-786, Marcelle Mey...more

  • 21 januari 2020: Verkleden

    Jan 20 2020

    Een Bach-cellosuite – natuurlijk op cello. Maar wat blijkt? Ook wonderbaarlijk fraai op een saxofoon, of mooie kitsch met een aantal celli en electronica. Ik verbaas me geregeld over de mogelijkheden die de muziek van Bach biedt. De ietwat statige, langzame dans, Sarabande, uit de Eerste Cellosuite in vier verschillende gedaanten. Johann Sebastian Bach, Suite voor cello nr.1, BWV.1007; Sarabande, Quirine Viersen (cello) Johann Sebastian Bach, Suite voor cello nr.1, BWV.1007; Sarabande,...more

  • 20 januari 2020: Voorganger

    Jan 19 2020

    Bach was zich ten volle bewust van de traditie waarin hij stond; Thomascantor was een eerbiedwaardig ambt. Daarom vond ik het inspirerend om me bezig te houden met Bachs voorgangers. Johann Hermann Schein was Thomascantor van 1616 tot 1630 – bij zijn begrafenis klonk er muziek van zijn goede vriend Heinrich Schutz. Bij beiden hoor je in de verte ‘Bach’… Johann Hermann Schein, Israels Brünlein: Ich lasse dich nicht, Ensemble Vocal Europeen olv Philippe Herreweghe Heinrich Schutz, Begrafenis...more

  • 17 januari 2020: Trompet op Penny Lane

    Jan 16 2020

    Paul McCartney zag Bach’s Brandenburgs Concert nr.2 live op televisie. Vooral dat hoge, juichende trompetje… dat was nu net de finishing touch voor het nummer Penny Lane! De trompettist, David Mason, kwam naar Abbey Road en blies de solo in. Fantastische muziek, Bach meets Beatles, kan het beter… Ik vond een opname met David Mason op trompet, olv de componist Benjamin Britten. The Beatles (Lennon & McCartney), Penny Lane Johann Sebastian Bach, Brandenburgs Concert nr.2, BWV.1047, English C...more

  • 16 januari 2020: Aandenken, voor een Engel

    Jan 15 2020

    Componist Alban Berg was diep geraakt, toen in 1936 de nog maar 20-jarige dochter van Alma Mahler en Walter Gropius overleed. Manon Gropius, een Engel, volgens Berg. Hij vereeuwigde zijn verdriet in het Vioolconcert ‘Dem Andenken eines Engels’. In het tweede deel, schemert een Bach-koraal door. Klarinetten op de achtergrond: Es ist genug. Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.60 ‘O Ewigkeit, du Donnerwort’; slotkoraal ‘Es ist genug’, Amsterdam Baroque Orchestra & Choir olv Ton Koopman Alban B...more

  • 15 januari 2020: 'Mooi. Gewoon mooi'

    Jan 14 2020

    Begin jaren ’90 van de vorige eeuw, hoorde ik het Wohltemperierte Clavier II voor het eerst; en mijn oren stonden meteen op steeltjes bij Prelude en Fuga nr.14. Waarom? Gewoon mooi… simpel anwoord, maar toch. Bij iedere nieuwe opname van dit werk, luister ik meteen hoe nr.14 gespeeld word. Peter Hill brengt een innige warmte in deze muziek. Mooi. Gewoon mooi. Johann Sebastian Bach, Prelude en fuga nr.14, BWV.883 (WTCII), Peter Hill (piano)

  • 14 januari 2020: Albert Schweitzer

    Jan 13 2020

    Wat kon Schweitzer eigenlijk niet? Hij promoveerde zowel in de theologie, als de filosofie en medicijnen. Hij was een uitmuntend organist en een groot kenner van Bach. Daarnaast een wereldberoemde man, een Homo Universalis in de twintigste eeuw. Op zijn geboortedag daarom: Albert Schweitzer speelt Bach. Johann Sebastian Bach, Liebster Jesu, Wir Sind Hier, BWV.731 (opn.1936), Albert Schweitzer (orgel)

  • 13 januari 2020: Grasduinen bij Graupner

    Jan 12 2020

    De op 13 januari 1683 geboren Christoph Graupner gold in Leipzig als een betere kandidaat dan Bach… Graupner was al gekozen, toen hij te horen kreeg van zijn werkgever dat hij niet mocht vertrekken. Tja, en toen bleef J.S. Bach over voor de functie van Thomascantor. Het gaf mij veel luisterplezier om in het enorme oeuvre van Graupner te grasduinen; ik ontdekte meerdere pareltjes! Christoph Graupner, Ouverture in F; V. Le Desire, Capricornus Consort Basel olv Peter Barczi Christoph Graup...more

  • 10 januari 2020: Geintje

    Jan 09 2020

    Badinerie; geintje, scherts. Zo staat het in de boekjes, maar klinkt het ook zo bij Bach in zijn Badinerie? Het is in ieder geval een hit, waarvan de kenners denken dat het oorspronkelijk voor viool is geschreven. Als geintje in deze podcast: ook een badinerie van Telemann. Johann Sebastian Bach, Suite voor orkest nr.2, BWV.1067; dl.7 Badinerie, Cafe Zimmermann olv Pablo Valetti Johann Sebastian Bach, Suite voor orkest nr.2, BWV.1067; dl.7 Badinerie, Janine Jansen (viool) Georg Philipp...more

  • 9 januari 2020: Meesterproef

    Jan 08 2020

    Bach was 21 toen hij een meesterproef afleverde met de Toccata, BWV.911. Zowel als musicus en als componist laat hij meer dan overtuigend horen wat hij in zijn mars heeft. De jonge Franse pianist Remy Geniet, deed zijn meesterproef met zijn eerste CD, geheel gewijd aan Bach. En daarop: een fantastisch gespeelde Toccata BWV.911. Johann Sebastian Bach, Toccata, BWV.911, Remy Geniet (piano)

  • 8 januari 2020: Muziek tot leven

    Jan 07 2020

    Leo Smit – een grote naam in muzikaal Nederland voor 1940. Na de oorlog, die de Joodse Smit niet overleefde, werd zijn muziek vergeten… In 1938 componeerde Smit zijn Suite, naar Barokvoorbeelden. Ook uit 1938: Pablo Casals, een overtuigd anti-fascist, neemt de Eerste Cellosuite van Bach op. Leo Smit, Suite voor hobo en cello; Sarabande, Ernest Rombout (hobo), Doris Hochscheid (cello) Johann Sebastian Bach, Cellosuite nr.1, BWV.1007: Sarabande, Pablo Casals (cello)

  • 7 januari 2020: Schalkse ode

    Jan 06 2020

    Francis Poulenc werd in 1932 gevraagd om een korte, muzikale bijdrage aan een tijdschrift. Opdracht: schrijf muziek rond Bach. Het is kleine muziek, spits, schalks, en geheel Poulenc en toch ook een beetje Bach. Doe eens gek: als Bach gevraagd zou zijn om een kleine ode aan Poulenc te schrijven…? Francis Poulenc, Valse-Improvisation sur le nom de Bach, Pascal Roge (piano) Johann Sebastian Bach, Suite, BWV.816 ‘Franse Suite nr.5’; dl.2 Courante, Murray Perahia (piano)

  • 6 januari 2020: Oefenen – maar het resultaat mag er ook zijn!

    Jan 05 2020

    Oefenstukken, om het vak te leren. Van musicus, componist en om inzicht te krijgen in de meest gecompliceerde machine uit de Barok: het orgel. Bach schreef de Triosonates als oefenmateriaal voor zijn oudste zoon Wilhelm Friedemann. Maar ‘oefenstukjes’? Mozart was onder de indruk van deze muziek, en Bachs eerste biograaf Forkel schreef: “De schoonheid van deze stukken kan niet genoeg geprezen worden”. Johann Sebastian Bach, Triosonate nr.5, BWV.529, dl.1 Allegro, Bernard Foccroulle (orgel) ...more

  • 3 januari 2020: Ver weg, door ruis en kraak

    Jan 02 2020

    Onvoorstelbaar… maar een van Bachs grootste hits, het Concert voor 2 violen, was vóór de Tweede Wereldoorlog nauwelijks bekend. In 1915 maakte Fritz Kreisler de eerste opname – ver weg door ruis en kraak hoor je een van de grootste violisten zich verbazen over zoveel schoonheid. Johann Sebastian Bach, Concert voor 2 violen BWV.1043, dl.2, Rachel Podger (viool), Bojan Cicic (viool) Johann Sebastian Bach, Concert voor 2 violen BWV.1043, dl.2 (opn.1915), Fritz Kreisler (viool), Efrem Zimbalis...more

  • 2 januari 2020: Goldberg als yoga, bidden en mediteren

    Jan 01 2020

    Diego Ares begint de dag met het spelen van Bach’s Goldbergvariaties. ‘Zoals sommigen met yoga beginnen, of bidden of mediteren’. Voor Ares is het spelen van ‘Goldberg’ alle drie tegelijk. En meteen ben ik geinteresseerd, want hij speelt ook nog eens prachtig. Johann Sebastian Bach, Adagio voor klavecimbel, BWV.968, Diego Ares (klavecimbel) Johann Sebastian Bach, Goldberg Variaties, BWV.988; Aria, Diego Ares (klavecimbel)

  • 1 januari 2020: Een nieuw jaar

    Dec 31 2019

    Laat maar komen, dat nieuwe jaar 2020. Dit is een laat werk van Bach, waarschijnlijk de opening van een cantate, de rest is verloren. Of wellicht het eerste deel van een verloren gegaan Vioolconcert. Hoe dan ook: muzikaal vuurwerk. Johann Sebastian Bach, Konzertsatz (Sinfonia), BWV.1045, Isabelle Faust (viool)

  • 31 december 2019: Oud & ooit

    Dec 30 2019

    Het jaar zit er bijna op, en Bach kijkt terug. Het oude jaar is verleden tijd, het is naar ooit. Gyorgy Kurtag maakte een prachtig arrangement, gespeeld op een vleugel waar vilt over de snaren ligt. Klanken van ooit… Johannn Sebastian Bach, Kooralbewerking voor orgel, BWV.614 'Das alte Jahr vergangen ist', Bernard Foccroulle (orgel) Johannn Sebastian Bach / Gyorgy Kurtag (transcr.), Kooralbewerking, BWV.614 'Das alte Jahr vergangen ist', Gyorgy & Marta Kurtag (piano)

  • 30 december 2019: Parmantig

    Dec 29 2019

    Hurlebusch was een grote naam in de Barok, een orgelvirtuoos die door heel Europa optrad. Hij ontmoette ook Bach, en was nogal overtuigd van zijn kunnen. In 1743 werd Hurlebusch organist in de Oude Kerk van Amsterdam. Ook de Hollanders vonden het maar een parmantige man – maar wel fijne Barokmuziek. Conrad Friedrich Hurlebusch, Concert voor viool en orkest in a; dl.1, Manfred Kraemer (viool), Musica ad Rhenum olv Jed Wentz

  • 27 december 2019: Een fragment, op de valreep

    Dec 26 2019

    Wandelen door de muziek van Bach is soms als wandelen in een spiegelpaleis. Dezelfde muziek duikt soms in geheel andere gedaanten op. Zo zijn van het Clavecimbelconcert, BWV.1059, maar 9 maten bekend, maar is het werk herkenbaar in de opening van een cantate, en in een Hoboconcert en… Johann Sebastian Bach, Concert voor klavecimbel en strijkorkest BWV.1059 (fragment), Alena Cherny (piano), Orchester Le Phenix Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.35 ‘Geist und Seele wird verwirret’; Sinfonia,...more

  • 26 december 2019: Slaap, mijn liefste

    Dec 25 2019

    In de Cantate uit het Weihnachtsoratorium voor Tweede Kerstdag zit een juweel van een aria; ‘Schlafe, mein Leibster’. Een en al intimiteit en warmte in dit gezang voor de pasgeboren Jezus. De aria bestond al… in een geheel andere cantate. Een en al intimiteit en warmte voor de 11-jarige Kroonprins van Saksen. Johann Sebastian Bach, Weihnachtsoratorium, BWV.248; Cantate nr.2; aria; ‘Schlafe, mein Liebster, geniesse der Ruh’. Annette Markert (alt), Orkest van de Nederlandse Bachvereniging olv J...more

  • 25 december 2019: Magnificat

    Dec 24 2019

    Op Eerste Kerstdag 1723 had Bach het druk…. Eerst om 07.00 uur een dienst, dan om 09.00 uur en om 13.30 uur. En in elke dienst klonk muziek – om 13.30 ging zijn Magnificat in wereldpremiere, zijn langste en grootste werk tot dan toe. Deze ‘oerversie’ uit 1723 klinkt in de podcast, in een werkelijk ongehoord fraaie uitvoering… Fijne Kerstdagen gewenst! Johann Sebastian Bach, Magnificat, BWV.243a, La Chapella Harmonique olv Valentin Tournet

  • 24 december 2019: Kernachtige lichtheid

    Dec 23 2019

    Bijna Kerst, de belofte wordt ingevuld. Feestelijke muziek van Bach, prachtig gespeeld door violiste Alina Ibragimova. Ze speelt vederlicht, maar met een kern. Zeer virtuoos, maar in dienst van de muziek. Johannn Sebastian Bach, Partita voor viool nr.3, BWV.1006, Alina Ibragimova (viool)

  • 23 december 2019: Russische Bach

    Dec 22 2019

    Op 23 december 1952 speelde Nikolajeva de wereldpremiere van de voor haar geschreven Preludes en Fuga's, op.87 van Sjostakovitsj. De componist was diep onder de indruk van haar Bach-spel tijdens het Bach Concours in Leipzig 1950. Ik dook in de archieven en vond prachtige oude opnamen door Nikolajeva en… Sjostakovitsj! Johann Sebastian Bach, Prelude en Fuga, BWV.850 (WTCI), Tatjana Nikolajeva (piano; live, 1955) Dmitri Sjostakovitsj, Preludes en Fuga's, op.87; nr.7, Dmitri Sjostakovitsj (pi...more

  • 20 december 2019: Blijmakende aria

    Dec 19 2019

    Met een innerlijke extase zingt de sopraan zich hier met eindeloze versieringen naar ‘de Messias is in aantocht!’. Ik vind het een blijmakende aria, zeker in deze uitvoering… Bach op z’n feestelijkst. Johann Sebastian Bach, Cantate nr.132 ‘Bereitet die Wege, bereitet Bahn’, BWV.132: Aria ‘Bereitet die Wege’, Ingrid Schmithusen (sopraan), Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki

  • 19 december 2019: Minimal Music momentje

    Dec 18 2019

    Na 4 minuten komt er een Minimal Music moment in dit eerste deel uit het Concert voor 3 violen. Het kan eeuwig doorgaan, doet het niet, en zal Philip Glass en Steve Reich inspireren en/of jaloers maken. Ik kijk steeds uit naar dat moment in dit fantastische concert. Johann Sebastian Bach, Concert voor 3 violen en strijkorkest BWV.1064R; dl.1 Allegro, Freiburger Barockorchester olv Thomas Hengelbrock

  • 18 december 2019: Magnificat van jongste zoon

    Dec 17 2019

    Johann Christian, Bach’s jongste zoon, was amper 20 toen hij arriveerde in Milaan, katholiek werd (zijn vader draaide zich waarschijnlijk om in zijn graf) en zelfs organist van de Dom van Milaan. In 1760 componeerde hij zijn derde Magnificat voor gebruik in de Milanese Dom. Johann Christian Bach, Magnificat T.207, nr.3, Ensemble Arcangelo olv Jonathan

  • 17 december 2019: Stille snaren

    Dec 16 2019

    Intieme muziek, vol krachtige kwetsbaarheid. Ik hou van de luit en haar klank, alsof je geheel alleen zit te luisteren, de musicus is dichtbij. Muziek die spreekt van stilte en aandacht. Johannn Sebastian Bach, Prelude, fuga en allegro, BWV.998, Eduardo Eguez (luit)

  • 16 december 2019: ‘Er is er een jarig, hoera!’

    Dec 15 2019

    De geboortedag van Ludwig van Beethoven. 16 December 1770, Bonn. Zijn leraar Neefe, een leerling van Thomascantor Hiller, bracht hem de fijne kneepjes bij van het orgelspel en het componeren van bijvoorbeeld fuga’s. Als Beethoven in Wenen aankomt, jonge hond van 22, schrijft hij Fuga’s op een thema van Bach. In deze podcast ook aandacht voor de late Beethoven, wonderlijk mooi gespeeld door de jonge Franse pianist Remy Geniet. Ludwig van Beethoven, Vijfde Symfonie, Gewandhausorchester olv ...more

  • 13 december 2019: Loflied en sollicitatie

    Dec 12 2019

    Met zijn Magnificat schreef Bach’s tweede zoon een visitekaartje van zijn kunnen. Hij voerde het in 1750 uit in de Thomaskirche in Leipzig, vermoedelijk als sollicitatie, om zijn vader op te volgen. De commissie had waarschijnlijk geen oren aan hun hoofd, want het is een ‘beste Bach’! Carl Philipp Emanuel Bach, Magnificat, Wq.215, Akademie fur Alte Musik Berlin & RIAS Kammerchor olv Hans-Christoph Rademann

  • 12 december 2019: Hardop meedenken met jonge hond

    Dec 11 2019

    Jongehondenmuziek; de 7 toccata's van Bach. Experimenteerdrift en vooral buitengewoon virtuoos. Glenn Gould hield niet van deze muziek, maar maakte wel een van de fraaiste opnamen… Johann Sebastian Bach, Toccata, BWV.910, Glenn Gould (piano)

  • 11 december 2019: Saaie titel, briljante muziek

    Dec 10 2019

    ‘Zes concerten met verschilende instrumenten’, zo noemde Bach in maart 1721 het manuscript met daarin de muziek bekend als ‘Brandenburgse Concerten’. In het Zesde Concert zitten relatief eenvoudige partijen voor de viola da gamba, zodat waarschijnlijk zijn werkgever en muziekliefhebber Prins Leopold mee kon musiceren. Johann Sebastian Bach, Brandenburgs Concert nr.6, BWV.1051, Concerto Copenhagen olv Lars Ulrik Mortensen

  • 10 december 2019: Tot een nieuw begin begaafd

    Dec 09 2019

    In deze Advent lees ik bijzonder inspirerende teksten van Hannah Arendt, zoals beschreven in Kairos van Joke Hermsen. Over opnieuw beginnen, het onverwachte kunnen verwachten; de mens is tot een nieuw begin begaafd. Johann Sebastian Bach, Koraalbewerking ‘liebster Jesu, wir sind hier’, BWV.731 (arr. Walter Rummel), Jonathan Plowright (piano)

  • 9 december 2019: Puntgaaf

    Dec 08 2019

    ‘De sonates behoren tot de beste werken van geliefde overleden vader’, aldus C.Ph.E. Bach in 1774. Jaren later stonden ze dus nog steeds als een huis. ‘Ze klinken nog steeds uitstekend en schenken me veel plezier’. Mij ook, BWV.1016 is werkelijk puntgaaf. Johann Sebastian Bach, Sonate voor viool en clavecimbel nr.3, BWV.1016, Frank Peter Zimmermann (viool), Enrico Pace (piano)

  • 6 december 2019: De Grote Bach

    Dec 05 2019

    In de familie Bach gold Johann Christoph als ‘de Grote Bach’. Ook JS was als kind al onder de indruk, en koos jaren later, een werk van Johann Christoph als muziek in zijn eigen uitvaartdienst… Johann Christoph Bach, Ach, dass ich Wassers g’nug hätte, Magdalena Kozena (sopraan), Musica Antiqua Koln olv Reinhard Goebel, Rheinische Kantorei & Das Kleine Konzert olv Hermann Max

  • 5 december 2019: Hout en lucht

    Dec 04 2019

    Maar één werk schreef Bach voor solo-fluit, maar het openingsdeel is een van mijn lievelingsstukken. Enkel hout en lucht – een elegante dans over het wezen van muziek. Johann Sebastian Bach, Sonate voor fluit, BWV.1013; I. Allemande, Wilbert Hazelzet (traverso)

  • 4 december 2019: Loflied van voorganger

    Dec 03 2019

    Bach volgde Kuhnau op als Thomascantor in Leipzig. Maar hoe klinkt de muziek van Kuhnau? Vandaag zijn meest omvangrijke werk: het Magnificat, geschreven voor gebruik in de Thomaskirche. Johann Kuhnau, Magnificat, Opella Musica & Camerata Lipsiensis olv Gregor Meyer

  • 3 december 2019: Trouwen, opnieuw

    Dec 02 2019

    3 december 1721, een heugelijke dag. Na anderhalf jaar weduwnaar te zijn geweest, trouwt Bach met Anna Magdalena Wilcke. Een hooggeachte musicienne, een zeer talentvolle vrouw. Johannn Sebastian Bach, Suite, BWV.817 ‘Franse Suite nr.6’, Zhu Xiao-Mei (piano)

  • 2 december 2019: Over kwetsbaarheid

    Dec 01 2019

    De cantate voor de eerste zondag van de Advent begint met uitbundige pauken en trompetten. Maar er is ook een aria die spreekt van een ‘zachte en zwakke stem’. En de kracht die daarvan uitgaat. Eigenlijk een aria die nog steeds uitermate actueel is. Een klinkend pleidooi voor kwetsbaarheid. Johann Sebastian Bach, Cantate, BWV.36 ‘Schwingt freudig euch empor; aria ‘Auch mit gedämpften schwachen Stimmen’, Joanna Lunn (sopraan), English Baroque Soloists olv John Eliot Gardiner

  • 29 november 2019: Advent, 1749

    Nov 28 2019

    Er was al een opvolger geregeld… In 1749 is Bach behoorlijk ziek, en de ‘opvolging’ zal hem niet geholpen hebben met het herstel. Hij roept zijn oudste zoon naar Leipzig om middels een concert te solliciteren. Wilhelm Friedemann Bach dirigeert daarom op de eerste zondag van de Advent 1749 zijn grootse cantate ‘Lasses und ablegen die Werke der Finsternis’. Spoiler-alert: WF Bach werd afgewezen… Wilhelm Friedemann Bach, Cantate ‘Lasset uns ablegen die Werke der Finsternis’; Openingskoor: ‘Lasse...more

  • 28 november 2019: Groot voorbeeld voor Gould

    Nov 27 2019

    Met zoveel aandacht en concentratie, de oude opnamen van Rosalyn Tureck zijn een fenomeen, ‘Hogepriesteres van Bach’, was haar bijnaam. En ze werd een groot voorbeeld voor Glenn Gould. Johann Sebastian Bach, Prelude & Fuga, BWV.868 (WTCI), Rosalyn Tureck, piano (opn.1952) Johann Sebastian Bach, Prelude & Fuga, BWV.869 (WTCI), Rosalyn Tureck, piano (opn.1952)

  • 27 november 2019: Gevonden Vioolconcert

    Nov 26 2019

    Stel: je vindt een Vioolconcert van Bach… daar lijkt het op, als ik naar de bewerking van Ottorino Respighi luister. Het werkt, en zo hoorde je deze Bach nog nooit. Johann Sebastian Bach (arr. Ottorino Respighi), Vioolsonate, BWV.1023 (Concert), Ilkka Talvi (viool), Seattle Symphony olv Gerard Schwarz

  • 26 november 2019: In de schaduw van een dorp

    Nov 25 2019

    De vroegste bewaarde ‘Bach-muziek’ is van Johann Bach. Zijn muziek, innig en vroom, raakt bij mij aan het verlangen naar een dorp. Johann Bach, Unser Leben ist ein Schatten, Vox Luminis olv Lionel Meunier

  • 25 november 2019: Goed begin van de week

    Nov 24 2019

    Gewoonweg mooi en onderhoudend, deze twee Sonates van Bach. En: dezelfde muziek, in een nogal verschillende instrumentatie, daar draaide Bach zijn hand niet voor om. Johann Sebastian Bach, Sonate, BWV.1027, Bruno Cocset (tenor violin 'alla bastarda') & Les Basses Reunies Johann Sebastian Bach, Sonate, BWV.1039, Emmanuel Pahud (fluit), Silvia Careddu (fluit), Trevor Pinnock (klavecimbel), Jonathan Manson (cello)

  • 22 november 2019: JFK & Bach, 22 november 1963

    Nov 21 2019

    JFK, vermoord in Dallas, op 22 november 1963. ’s Avonds speelde de Amerikaanse pianist John Browning als eerbetoon een Bach-koraal, en vroeg het publiek te gaan staan en niet te applaudisseren. Johann Sebastian Bach / Busoni (arr.), Ich ruf zu Dir, Herr Jesu Christ, BWV.639, John Browning, piano (live, 22 november 1963)

  • 21 november 2019: Moeilijke man

    Nov 20 2019

    Bach’s oudste zoon, Wilhelm Friedemann, werd beschouwd als een wellicht nog grotere organist dan zijn vader. Maar ook als een ‘moeilijke’ man, die waarschijnlijk niet kon omgaan met de verwachtingen die zijn vader van hem had… Wilhelm Friedemann Bach, 8 Fuga’s, Fk.31; nr.4, Anthony Spiri (piano) Wilhelm Friedemann Bach, 8 Fuga’s, Fk.31; nr.6, Anthony Spiri (piano) Wilhelm Friedemann Bach, 8 Fuga’s, Fk.31; nr.2, Anthony Spiri (piano) Wilhelm Friedemann Bach, Allegro e forte, Fk.65, I...more

  • 20 november 2019: Een geschikte kandidaat

    Nov 19 2019

    Het heeft een haar gescheeld, Johann Friedrich Fasch werd gevraagd om te solliciteren naar de baan van Thomascantor… maar hij trok zich terug. Zodoende kwam de weg vrij voor J.S. Bach. Fasch’ muziek wordt tegenwoordig nauwelijks meer uitgevoerd, jammer, want hij werd door J.S. Bach hoog geacht. Johann Friedrich Fasch, Suite in G: I. Ouverture, Les Amis de Philippe olv Ludger Remy Johann Friedrich Fasch, Cantate ‘Ich danke dem Herrn von ganzem Herzen’; dl.1, Veronika Winter (sopraan), Rheni...more

  • 19 november 2019: Erbarme Dich, voor een overleden vriend en Prins

    Nov 18 2019

    Op 19 november 1728 overleed Bach’s voormalige werkgever en vriend Prins Leopold von Anhalt-Cothen. Voor de herdenkingsdienst componeerde Bach zijn Kothener Trauermusik, BWV.244a, met opmerkelijk veel muziek die je terughoort in de Matthäus Passion. Johann Sebastian Bach, Kothener Trauermusik, BWV.244a, IX. Betrubter Anblick voll Erschrecken; X. Erhalte Mich; XI. Jedoch der schwache Mensch erzittert nur; XII. Mit Freuden sei die Welt verlassen, Pygmalion olv Raphael Pichon

  • 18 november 2019: De Bach van Brad

    Nov 17 2019

    Jazzpianist Brad Mehldau nam naar mijn idee een van de meest intrigerende Bach-CD’s op van de laatste jaren. Hij speelt Bach, maar ook improvisaties naar Bach. Keer op keer – Brad Mehldau zoekt en vindt zijn weg in Bach. Johann Sebastian Bach, Prelude en Fuga nr.12, BWV.867 (WTC I), Brad Mehldau (piano) Brad Mehldau, After Bach: Dream, Brad Mehldau (piano)

  • 15 november 2019: Kopje koffie, via Turkije en Frankrijk naar Leipzig

    Nov 14 2019

    Via de Turkse ambassadeur in Frankrijk kwam in 1669 de koffie Europa binnen, in 1694 volgde Leipzig, en in 1715 opende Zimmermann zijn beroemde café. In 1735 componeerde Bach voor zijn wekelijkse concerten in dit ‘koffiehuis’ zijn Koffiecantate. Nayi Osman Dede, Taksim Ney, Adrien Espinouze (ney) Marin Marais, Troisieme Livre de Pieces de Viole: Saillie du caffe, Melisane Corriveau (Basse de Viole), Olivier Fortin (klavecimbel) Johann Sebastian Bach, ‘Schweigt stille, plaudert nicht’, B...more

  • 14 november 2019: Meditatie over driemaal BWV.867

    Nov 13 2019

    Ik volg Andras Schiff en zijn Bach-opnamen, zeg maar gerust: ik ben een liefhebber van zijn spel en opvattingen. In deze Podcast driemaal Prelude en Fuga BWV.867 door Andras Schiff. En hoe verschillend…! Johann Sebastian Bach, Prelude en Fuga, BWV.867 (opn.sept.1984), Andras Schiff (piano) Johann Sebastian Bach, Prelude en Fuga, BWV.867 (opn.mei 2006), Andras Schiff (piano) Johann Sebastian Bach, Prelude en Fuga, BWV.867 (opn.aug 2011), Andras Schiff (piano)

  • 13 november 2019: Een dag te laat…

    Nov 12 2019

    In 1719 verbleef de grote Handel even in zijn geboorteplaats Halle, slechts 30 km van Cothen waar Bach werkzaam was. Johann Sebastian zette zich in een postkoets naar Halle en… kwam net te laat, Handel was al vertrokken. Een ontmoeting tussen deze twee – het is er nooit van gekomen. Georg Friedrich Handel, Solomon, HWV.67; Ouverture, Akademie fur Alte Musik Berlin olv Daniel Reuss Georg Friedrich Handel, Solomon, HWV.67; The Arrival of the Queen of Sheba, Akademie fur Alte Musik Berlin ol...more

  • 12 november 2019: ‘…softly with such tenderness’

    Nov 11 2019

    Een prachtig, klein boek. ‘Something of his Art, walking to Lubeck with J.S. Bach’ van de Engelse schrijver Horatio Clare. Hij beschrijft o.a zijn klinkende ontmoeting met het motet 'Jesu, meine Freude'; en doet dat op een poetische en inlevende wijze. Johann Sebastian Bach, Jesu, meine Freude, BWV.227, The Norwegian Soloists’ Choir & Ensemble Allegria olv Grete Pedersen

  • 11 november 2019: De verbijsterende solo

    Nov 10 2019

    Het is zo virtuoos en verbijsterend… de solo aan het slot van het eerste deel Brandenburgs Concert BWV.1050. Ik zie Bach al zitten - al zijn kunnen, zijn vakmanschap... maar ook het pure plezier in zoiets halsbrekends. Johann Sebastian Bach, Brandenburgs Concert BWV.1050a; dl.1, Ensemble Schonbrunn Johann Sebastian Bach, Brandenburgs Concert BWV.1050; dl.1, La Risonanza olv Fabio Bonizzoni

  • 8 november 2019: Kristallnacht

    Nov 07 2019

    Onvoorstelbaar… Kristallnacht. Een door de nazi-staat georganiseerde terreur tegen Joden, op 9 november 1938. Ook het gezin Salomon wordt getroffen. Charlotte Salomon zal postuum bekendheid verwerven met haar meer dan 1300 schilderijen. Haar stiefmoeder, Paula Salomon-Lindberg gold in haar tijd als een beroemde alt. Als eerbetoon en herinnering in deze podcast Lindberg’s uitvoering van 'Bist Du bei mir'. Johann Sebastian Bach, Bist Du bei mir, BWV.508, Paula Lindberg (alt)

  • 7 november 2019: Daar wil je bij zijn

    Nov 06 2019

    9 november 1835. Gewandhaus Leipzig. De 16-jarige Clara Wieck (later Schumann) brengt haar Pianoconcert in première. Mendelssohn dirigeert. Daarna gaat Felix ook achter de vleugel zitten, met Clara en een derde pianist. Op het programma: Concert BWV.1063. Johann Sebastian Bach, Concert voor 3 clavecimbels, BWV.1063 (arr.), Evgeni Koroliov (piano), Ljupka Hadzi-Georgieva (piano), Anna Vinnistkaya (piano) Felix Mendelssohn-Bartholdy, Capriccio briljante, op.22, Ronald Brautigam (piano), Die...more

  • 6 november 2019: In de gevangenis

    Nov 05 2019

    Bijna een maand zat Bach in de gevangenis, en werd vervolgens oneervol ontslagen. Hij had het er vervolgens nooit meer over… Het gerucht gaat dat Bach achter de tralies begon aan het Wohltemperierte Clavier, boek 1. Johann Sebastian Bach, Prelude en Fuga, BWV.847 (WTC I), Christophe Rousset (clavecimbel)

  • 5 november 2019: Aria in Café

    Nov 04 2019

    Onlangs verschenen: Bach op accordeon, door Vincent van Amsterdam. Ik kreeg meteen een lichtweemoedige associatie met een café, ergens in een buitenwijk. Een paar bezoekers, namiddaglicht. Johann Sebastian Bach, Goldbergvariaties, BWV.988; Aria, Vincent van Amsterdam (accordeon)

  • 4 november 2019: Op bezoek bij Goethe

    Nov 03 2019

    Op 12-jarige leeftijd ging Mendelssohn op bezoek bij Goethe in Weimar. Eerst nog even langs Leipzig, waar Mendelssohn vol enthousiasme schrijft dat hij in de slaapkamer van Bach is geweest. Eenmaal bij Goethe, speelt de jongen… Bach. De oude dichter staat versteld. Johann Sebastian Bach, Prelude en Fuga, BWV.858 (WTC I), Till Fellner (piano) Felix Mendelssohn-Bartholdy, Symphony nr.12 ‘Fuga’; I. Fuga. Grave-Allegro, L’Orfeo Barockorchester olv Michi Gaigg

  • 1 november 2019: Uit de tijd – voor mijn moeder

    Oct 31 2019

    Mijn moeder overleed iets meer dan 9 jaar geleden, morgen op Allerzielen herdenk ik haar, zoals ik eigenlijk iedere dag doe. Kan de muziek van Bach troosten? De muziek maakt het verdriet niet minder, wel anders. Als een warme deken rond de pijn. Johann Sebastian Bach, O Jesu Christ, Meins Lebens Licht, BWV.118, Pygmalion

  • 31 oktober 2019: Rotsvast

    Oct 30 2019

    Reformatiedag. Wat is het? Ik riep de hulp in van college en dominee Sjoerd. Daarnaast, hoe muziek van Bach voor Reformatiedag in de 19e eeuw ‘verwerd’ tot Duitslands trots… Martin Luther, Ein feste Burg ist unser Gott, Bach-Chor Siegen Johann Sebastian Bach, Ein feste Burg ist unser Gott, BWV.80; I. Ein feste burg ist unser Gott, Gesualdo Consort Amsterdam & Musica Amphion olv Pieter-Jan Belder Johann Sebastian Bach / Wilhelm Friedemann Bach, Ein feste Burg ist unser Gott, BWV.80b; I. ...more

  • 30 oktober 2019: Een gevonden Bach

    Oct 29 2019

    Het zal je gebeuren; je snuffelt in een doos met oude papieren en plots herken je het handschrift van Bach. Het gebeurde in 2005, een Bach-aria was ontdekt. Een bijzonder stuk dat ik beluister als minimal music. Johann Sebastian Bach, Alles Mit Gott Und Nichts Ohn’ Ihn, BWV.1127, Carolyn Sampson (sopraan), Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki

  • 29 oktober 2019: Aria Variata

    Oct 28 2019

    Het onbekende broertje van de Goldbergvariaties – maar een dartelend genot van vakmanschap en inspiratie, zeker in de uitvoering door Olafsson. Johann Sebastian Bach, Aria variata (alla maniera Italiana), BWV.989, Vikingur Olafsson (piano)

  • 28 oktober 2019: Herfst

    Oct 27 2019

    Op mijn dagelijkse wandelingen zie ik de herfst, ik ruik de herfst, en het gekras van kraaien doorklieft het bruin, rood en geel. Maar hoe klinkt de herfst? Als een altviool bij Bach… Johann Sebastian Bach, Cellosuite nr.2, BWV.1008 (arr.); I. Prelude, Kim Kashkashian (altviool) Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.18; ‘Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fallt’; Sinfonia (vroege versie), Amsterdam Baroque Orchestra olv Ton Koopman Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.18 ‘Gleichwie de...more

  • 25 oktober 2019: Leef gelukkig! Over Domenico Scarlatti

    Oct 24 2019

    De generatie van 1685; Handel, Bach en Domenico Scarlatti. Over de laatste weten we vrijwel niets. Enkele jaartallen, veel speculaties – Scarlatti blijft een schim. Mischien is Scarlatti te vinden in zijn ‘Oefeningen’, oftewel de meer dan 550 Sonates die hij componeerde. Domenico Scarlatti, Sonate K.213; Yevgeny Sudbin (piano) Domenico Scarlatti, Sonate K.213; Pierre Hantai (clavecimbel)

  • 24 oktober 2019: Cover beter dan origineel

    Oct 23 2019

    Bij sommige stukken van Bach denk ik: de cover is beter dan het origineel. Vloeken in de kerk, maar toch. Neem nu ‘In Dir Ist Freude’, BWV.615 uit het Orgelbüchlein. Welke versie ook op Spotify, ik kom er nauwelijks doorheen… Maar, de versie voor gambas, dus een arrangement, kan ik al wel waarderen. De versie door het Calmus Ensemble en Lautten Compagney is helemaal om blij van te worden. Inclusief vibrafoon en saxofoon. Johann Sebastian Bach, In Dir Ist Freude, BWV.615; Olivier Latry (orgel)...more

  • 23 oktober 2019: Pachelbel op bruiloft

    Oct 22 2019

    Op 23 oktober 1694 trouwt de oudste broer van Johann Sebastian Bach. Groot feest natuurlijk, waarbij het zeker is dat zijn oude leraar Pachelbel aanwezig was, en Ambrosius Bach, de vader van Johann Sebastian. En er werd waarschijnlijk volop muziek gemaakt. Johann Pachelbel, Canon, Il Giardino Armonico; Gli Icogniti Johann Pachelbel, Musicalische Ergotzung; Partita V in C; Gli Icogniti

  • 22 oktober 2019: Verzonken

    Oct 21 2019

    Stilte. Soms onderbroken door een lange toon uit de cello. De zaal is geheel leeg, een enkele lamp. Zo zag en hoorde ik ooit Anner Bylsma Bach ‘repeteren’. Kleine Zaal, Muziekgebouw Eindhoven. Alles kwam hier bijeen: concentratie, aandacht, klinkende stilte. Vandaag een ode aan de op 25 juli 2019 overleden Bylsma. Johann Sebastian Bach, Cellosuite nr.5, BWV.1011: IV. Sarabande; Anner Bylsma (cello)

  • 21 oktober 2019: De nachtstemmer

    Oct 20 2019

    Een juweel van een titel, voor de onlangs verschenen roman van Maarten ’t Hart. En achter die titel gaat een erg leuk en lezenswaardig boek schuil. Natuurlijk over orgels, muziek en Bach, want, zoals waarschijnlijk bekend: Maarten ’t Hart is ‘Bach-verliefd’. Er bestaat een opname van Maarten aan het orgel, terwijl hij Bach speelt… alleen op LP, dus met de nodige ruis en tik. Johann Sebastian Bach, Franse Suite nr.5, BWV.816; III. Sarabande; Andrei Gavrilov (piano) Johann Sebastian Bach, Fr...more

  • 18 oktober 2019: Lijfelijk & Lustvol

    Oct 17 2019

    Volgens de voormalige Denker des Vaderland, Rene Gudde, zijn er vier soorten ‘Zin’. De eerste is ‘de lijfelijke, fysieke kant van zingeving… het lekkere, het lustvolle.’ Die kant heeft Bach wel degelijk: de pure lol van het musiceren, waarbij al je zintuigen op scherp gaan… lijfelijk en lustvol. Johann Sebastian Bach, Vioolpartita nr.3 BWV.1006; Prelude; Liza Ferschtman (viool) Eugene Ysaye, Sonate voor viool, op.27 nr.2; I. Obsession, Prelude; Liza Ferschtman (viool)

  • 17 oktober 2019: Feest!

    Oct 16 2019

    En of. Op 17 oktober 1707 trouwde Johann Sebastian Bach in Dornheim met Maria Barbara. Op een maandag, wel zo handig, want de meeste ‘Bachs’ werkten op zondag… En welke muziek was er bij de trouwerij? Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.196, ‘Der Herr denket an uns’, Koor en Orkest van de Nederlandse Bachvereniging olv Jos van Veldhoven

  • 16 oktober 2019: De eerste schoonvader

    Oct 15 2019

    Hij heeft niet meegemaakt dat zijn dochter trouwde met een familielid van hem; Johann Michael Bach. Johann Michael was een neef van de vader van Johann Sebastian Bach, en zijn dochter, Maria Barbara trouwde met Johann Sebastian. Er is redelijk wat muziek bewaard gebleven van de in 1694 overleden Johann Michael Bach. Hoogste tijd om er eens naar te luisteren. Johann Michael Bach, ‘Herr, wenn ich Dich nur habe’; Vox Luminis olv Lionel Meunier

  • 15 oktober 2019: De eerste klap is een daalder waard

    Oct 14 2019

    Je zult deze groep topmusici bij elkaar hebben. Werkelijk de absolute top verzamelde zich in de Abbey Road Studios in Londen in 1935 om voor het eerst de Brandenburgse Concerten op te nemen in een kleine bezetting. Nog steeds een zeer luisterenwaardige opname, waarover het nodige te zeggen valt… Johann Sebastian Bach, Brandenburgs Concert nr.5, BWV1050; dl.1; Adolf Busch Players (Adolf Busch (viool), Marcel Moyse (fluit), Rudolf Serken (piano))

  • 14 oktober 2019: Humorvolle haast

    Oct 13 2019

    Bach & humor? Niet meteen de eerste combinatie waaraan ik denk. Valt er te lachen met Bach? Zelden! Laat ik eerlijk zijn. En het hoeft ook niet, maar soms… Er is een aria in de cantate 'Jesu, der du meine Seele' die bij mij een glimlach tevoorschijn tovert. En het heeft iets te maken met Tirol… Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.78 ‘Jesu, der du meine Seele’; duet ‘Wir eilen mit schwachen, doch ernsigen Schritten’; Yukari Nonoshita (sopraan), Daniel Taylor (alt), Bach Collegium Japan olv Masa...more

  • 11 oktober 2019: Vriend Weiss

    Oct 10 2019

    Het aantal vermaarde musici was erg hoog aan het hof van Dresden; de best betaalde onder hen was de luitist Sylvius Leopold Weiss. Hij was een goede vriend van Johann Sebastian, ze hebben zelfs samen gecomponeerd… en een ‘wedstrijd’ gehouden in improviseren. Ik hou van de luit, en van de muziek van Weiss… Sylvius Leopold Weiss, Sonate voor luit nr.1, Nigel North (luit)

  • 10 oktober 2019: Monument voor Myra

    Oct 09 2019

    Op 10 oktober 1939 begon de pianiste Myra Hess aan een indrukwekkende reeks concerten in de National Gallery London. Iedere werkdag, tot april 1946 gaven zij en haar muzikale vrienden een concert, toegang 1 shilling, zodat het voor iedereen toegankelijk was. Zelfs tijdens de zware bombardementen bleef zij doorgaan met spelen, om de moraal hoog te houden en om het mooie en goede in ere te houden. J.S. Bach / Myra Hess, Jesu, joy of man’s desiring (BWV.147), Myra Hess, (piano, opname: 1928)

  • 9 oktober 2019: ‘Wir sind das Volk!’

    Oct 08 2019

    Leipzig, 9 oktober 1989. 70.000 Mensen op weg naar vrijheid. Tegen de staat, tegen onderdrukking. Vanuit de Nicolaikirche (waar Bach ooit werkte) op weg naar het hoofdkwartier van de Stasi. ‘Wir sind das Volk!’ Leipzig, 5 oktober 1735. Duizenden mensen op weg naar een uitvoering van het feestelijke ‘Preise dein Glucke, Gesegnetes Sachsen’, BWV.215 van Bach. In de openlucht, ter ere van de machthebbers… J.S. Bach, Dramma per musica: ‘Preise dein Glück, gesegnetes Sachsen’ BWV.215; openings...more

  • 8 oktober 2019: De Bach onder de regisseurs

    Oct 07 2019

    Pure poezie in beelden. Beeldrijmen. Spiritualiteit in film. In Eye Amsterdam is tot december 2019 een tentoonstelling te zien rond het werk van de Russische regisseur Andrei Tarkovsky. Door een criticus werd Tarkovsky omschreven als ‘de Bach onder de regisseurs’. In zijn films gebruikt Tarkovsky geregeld muziek van Bach, zoals in ‘Nostalghia’, waar Sviatoslav Richter Prelude en Fuga BWV.853 speelt. Johann Sebastian Bach Prelude en Fuga, BWV.853 (uit: WTC boek 1), Sviatoslav Richter (piano)...more

  • 7 oktober 2019: Een leven lang Bach

    Oct 06 2019

    Op zijn verjaardag - Yo Yo Ma begon met Bach toen hij 4 jaar jong was, en onlangs, nu in de 60, maakte hij zijn derde opname van de Cellosuites. Een leven lang Bach… Hoe klinkende de 3 verschillende opnamen? Johann Sebastian Bach, Suite voor cello nr.1, BWV.1007; I.Prelude; Yo Yo Ma (cello) (1987) Johann Sebastian Bach, Suite voor cello nr.1, BWV.1007; I.Prelude; Yo Yo Ma (cello) Johann Sebastian Bach, Suite voor cello nr.1, BWV.1007 - compleet; Yo Yo Ma (cello) (2018)

  • 4 oktober 2019: Een zeer groot liefhebster van zulke vogels

    Oct 03 2019

    Gewoonweg lief, vind ik het. Johann Sebastian informeert in juni 1740 of hij een ‘kneu’ kan ontvangen, een zangvogeltje, want zijn vrouw Anna Magdalena is ‘een zeer groot liefhebster van zulke vogels’. Dat betekent dat er in de woonkamer van de Bach’s een kooitje was met een zingende kneu… Euh, hoe klinkt een kneu eigenlijk? Francois (Le Grand) Couperin, Rondeau ‘Les Bergeries’, BWV. Anh.183 (uit: Klavierbuchlein Anna Magdalena Bach, 1725), Cristine Plubeau (gamba), Oliver Baumont (clavecimbe...more

  • 3 oktober 2019: Een goed gesprek

    Oct 03 2019

    Op zijn nieuwe CD houdt Marcel Worms een warm en overtuigend pleidooi voor de fuga. ‘De fuga is een gesprek tussen verschillende stemmen die allemaal tot hun recht komen. Het publieke debat van anno 2019 zou hier een voorbeeld aan kunnen nemen’. Helemaal mee eens! J.S. Bach Prelude en Fuga, BWV. 862 (uit WTC1) Marcel Worms (piano) Felix Mendelssohn-Bartholdy Prelude en Fuga, op.35, nr.4 Marcel Worms (piano) Dmitri Shostakovich Prelude en Fuga, op.87, nr.17 Marcel Worms (piano)

  • 2 oktober 2019: Vanochtend gecomponeerd

    Oct 02 2019

    Shunske Sato, artistiek leider van de Nederlands Bachvereniging, speelt Bach alsof het vanochtend gecomponeerd is. Vol verbazing over de schoonheid van de noten, en er al spelend nog van alles aan toevoegend. Vanuit een trefzekere losse pols… Johann Sebastian Bach (arr. Forkel) Concerto voor viool en strijkorkest BWV. 1056R; dl.2 Shunske Sato (viool) Il Pomo d’Oro Johann Sebastian Bach Concerto voor viool en strijkorkest BWV. 1042 Shunske Sato (viool) Il Pomo d’Oro

  • 1 oktober 2019: Rechts van Bach, op een oude foto

    Oct 01 2019

    Stel… je vindt een oude foto. Gemaakt tijdens een concert van Bach en de zijnen aan het hof van Cöthen. Ik zou me allereerst verbazen over het uiterlijk van Bach. Een buikje, een pruik, strenge blik. En daar rechts van Bach, slecht zichtbaar, maar toch… Johann Christian Schickhardt. Hobo- en blokfluitvirtuoos. De laatste 20 jaar van zijn leven was hij docent aan de Universiteit Leiden. Hoogste tijd om in te zoomen op zijn muziek. Johann Christian Schickhardt Concert voor fluit 2 hobo’s en st...more

  • 30 september 2019: Drie keer hetzelfde, maar dan anders

    Sep 30 2019

    Je neemt een handjevol muzieknoten, en schrijft vervolgens duizelingwekkend veel muziek, met dit handjevol als basis. Variaties. Een prachtig gegeven, want je hoort steeds hetzelfde, maar dan anders. Bach was er een meester in, neem bijvoorbeeld de Goldberg Variaties. Mijn tip voor de Hart & Ziel Lijst. J.S. Bach Goldberg Variaties, BWV.988 (Aria & Variatie 1 t/m 5) Lars Vogt (piano) J.S. Bach Goldberg Variaties, BWV.988 (Aria & Variatie 1 t/m 5) Beatrice Rana (piano) J.S. Bach ...more

  • 27 september: Voor een jonggestorven Prins

    Sep 26 2019

    Bach had hem hoog, Telemann had hem hoog; Prins Johann Ernst von Sachsen-Weimar. Talentvolle componist en musicus, en twee jaar student in Utrecht… De Prins stierf net 18 jaar jong, Bach componeerde een zachtmoedige troost. J.S. Bach Cantate ‘Komm, Du Suße Todesstunde’, BWV.161 Hans Jörg Mammel [tenor] Matthew White [countertenor] Collegium Vocale Gent olv Philippe Herreweghe

  • 26 september: Nieuw & Mooi

    Sep 25 2019

    De broers Jussen komen met een nieuwe CD… Bach! Alvast een klinkend voorproefje. J.S. Bach Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit, BWV.106; Sinfonia 9arr. Piano 4-handen door Gyorgy Kurtag Lucas & Arthur Jussen, piano Amsterdam Sinfonietta (Jussen Bach) J.S. Bach Concert, BWV.1060: II.Adagio Lucas & Arthur Jussen, piano Amsterdam Sinfonietta (Jussen Bach)

  • 25 september: Een heerlijke achterneef

    Sep 24 2019

    Er zijn allerlei lijntjes met Bach’s achterneef Johann Bernhard Bach, de belangrijkste: Bach voerde de heerlijke muziek uit van zijn achterneef in Cafe Zimmermann Leipzig. Johann Bernhard Bach Ouverture in G L’Acheron olv Francois Joubert-Caillet (Johann Bernhard Bach: Ouvertures)

  • 24 september: Het verdriet van een moeder

    Sep 23 2019

    Ze verloor 7 kinderen, binnen 7 jaar. Hoe ging Anna Magdalena Bach daarmee om? Geen idee… er is niets bekend. Of toch wel? J.S. Bach Aria ‘Schlummert ein’, BWV.82 Anna Lucia Richter [sopraan] Andreas Staier [clavecimbel]

  • 23 september: Een klinkend fotoalbum

    Sep 22 2019

    Hoeveel foto’s staan op uw telefoon? Je kunt ieder gewenst moment ‘terugkijken’. Oh ja, toen en toen… Bach kon dat niet, wat te doen? Een klinkend ‘fotoalbum’, oftewel Clavierbuchlein. Christian Petzold Menuet, BWV. Anh.114 Olivier Baumont [clavecimbel] (Anna Magdalena Bach: Petit livre) J.S. Bach Musette, BWV. Anh.126 Julien Chauvin [viool] Christine Plubeau [basse de viole] Olivier Baumont [clavecimbel] (Anna Magdalena Bach: Petit livre)

  • 20 september: Bach en de monnik

    Sep 19 2019

    Over een compositie die overleefde omdat Bach hem overschreef en bewaarde. Johann Baal Mis voor soli en orkest in A: Kyrie Mensa Sonora Freiburg

  • 19 september: Een niemendalletje vol wiskunde

    Sep 18 2019

    Bach was gefascineerd door getallen en toverde die om tot de prachtigste muziek. Zo ook deze canon. Een aflevering voor nerds… J.S. Bach Canon, BWV.1073 Freiburger Barock

  • 18 september: Hoe vang je de klank van kamperfoelie?

    Sep 17 2019

    Over een stuk dat klonk dat klonk tussen de koffiekopjes van Café Zimmermann, maar niemand weet wanneer… J.S. Bach Sonate voor fluit en b.c., BWV.1034 Francois Lazarevitch, traverso Les Musiciens de Saint-Julien

  • 17 september: Verre van alle kleingeestigheid en oppervlakkigheid

    Sep 16 2019

    Clara Schumann was een grote bewonderaar van het werk van Bach. Ze waagde zich zelfs aan het schrijven van een fuga, iets wat vrouwen in die tijd niet geacht werden te doen. Clara Schumann Preludes & Fugas (3), op.16 Jozef de Beenhouwer, piano

  • 16 september: Teken van leven

    Sep 15 2019

    Hij kon nauwelijks spelen, zo ziek was hij. Toch beklom de Roemeense pianist Dinu Lipati op 16 september 1950 het podium om Bach te spelen… J.S. Bach Partita nr.1, BWV.825 Dinu Lipatti, piano (live, 16 sept 1950)

  • 13 september: De beroemde vriend

    Sep 12 2019

    We volgen Bach op 13 september 1731 naar de grote zaal van de Opera van Dresden. Daar is hij bij de wereldpremière van een opera van zijn collega Johann Adolf Hasse. Een grote naam in zijn tijd, veel beroemder dan Bach… Muziek: Johann Adolf Hasse, Cleofide; Ouverture, Musica Antiqua Koln olv Reinhard Goebel

  • 12 september: Feest, en lang leve de fagottist!

    Sep 11 2019

    Veel mensen ervaren de muziek van Bach als zwaar en droevig. Frank belicht vandaag zijn juichende kant. Muziek: J.S. Bach, Suite voor orkest nr.1, BWV.1066: Ouverture, Balthasar-Neumann-Ensemble olv Thomas Hengelbrock

  • 11 september: Van ooit

    Sep 10 2019

    Op 11 september 1933 begonnen de legendarische plaatopnames van één van de bekendste pianowerken van Bach: Het Wohltemperierte Klavier. Muziek: J.S. Bach, Das Wohltemperierte Klavier boek 1; BWV.846, Das Wohltemperierte Klavier boek 1; BWV.849, Edwin Fischer, piano

  • 10 september: ’t Is een bijzonder kind, en dat is ie!

    Sep 09 2019

    Hoe de 12-jarige alleskunner Felix Mendelssohn al in de ban was van Bach. Muziek: Felix Mendelssohn-Bartholdy, Fuga (1821), Robert Prosseda, piano

  • 9 september: Even, buiten de tijd

    Sep 08 2019

    Stilte in de muziek van Bach is zeldzaam… en wonderschoon. Muziek: J.S. Bach,Mis, BWV.234; Kyrie, Collegium Vocale Gent olv Philippe Herreweghe

  • 6 september: Drie broers

    Sep 05 2019

    Wat klonk er op de verjaardagen van de familie Bach? Dit moet de 4-jarige Johann Sebastian hebben gehoord op 6 september 1689, de verjaardag van zijn oom Georg Christoph. Muziek: George Christoph Bach, Siehe, wie fein und lieblich ist es’, Concerto Palatino & Cantus Cölln, olv Konrad Junghänel

  • 5 september: Bach in space

    Sep 04 2019

    Op 5 september 1977 begon de muziek van Bach aan een lange reis door de ruimte. Zijn klanken bevinden zich inmiddels buiten ons zonnestelsel… Muziek: Brandenburgs Concert nr.2, BWV.1047; dl.1 Allegro, Richter Kammerorchester olv Karl Richter

  • 4 september: Op de koffie

    Sep 03 2019

    Bach speelde niet alleen serieuze muziek in kerken en concertzalen. Wist je dat hij een liefhebber was van ‘Kaffee und Kuchen’? Hij had zelfs zijn eigen café-orkestje. Muziek: Concerto, BWV.1055 (arr.), Alina Ibragimova, viool, Arcangelo olv Jonathan Cohen

  • 3 september: Variaties op een hit

    Sep 02 2019

    Wat hebben hip-hop groep Sweet Box en de Britse band Procol Harum met Bach te maken? Meer dan je denkt. Ze speelden beide leentjebuur bij de grote meester. Net als de Franse componist Reynaldo Hahn trouwens… Muziek: Suite voor orkest nr.3, BWV.1068: Air/ Freiburger Barockorchester olv Petra Müllejans Reynaldo Hahn, A Chloris/Patricia Petibon, sopraan & Susan Manoff, piano

  • 2 september: Aria met 259 variaties

    Sep 01 2019

    Frank vertelt over zijn eerste ‘ontmoeting’ met Bach: de Goldbergvariaties gespeeld door Glenn Gould. De start van een levenslange, verslavende zoektocht naar alles wat met Bach te maken heeft. Muziek: Goldberg Variaties: Aria, BWV.988/ Glenn Gould, piano

  • Vanaf 2 september je dagelijkse dosis Bach

    Aug 08 2019

    Maandag 2 september is de eerste aflevering van een nieuwe, langlopende podcastserie: de Bach van de Dag. Programmamaker, conservatoriumdocent en bovenal Bach-liefhebber Frank de Munnik maakt deze ‘muzikale scheurkalender’, met elke werkdag een nieuwe aflevering. Frank de Munnik is al jaren gefascineerd door het werk van Johann Sebastian Bach en zijn muzikale familieleden. Zijn fascinatie begon toen hij als klein jongetje op televisie een optreden zag van de Canadese pianist Glenn Gould. ‘Een...more