PodNL is gratis maar niet goedkoop. Wil je ons steunen? Neem dan je...

Podcast

Muziek tot Leven - Verhalen van musici in de oorlog

Muziek tot Leven - Verhalen van musici in de oorlog. Leo Smit, Henriette Bosmans, Frieda Belinfante, Mischa Hillesum en Sem Dresden: het zijn maar een paar van de Nederlandse componisten en musici die zijn vervolgd - en soms vermoord - in de Tweede Wereldoorlog. In het NPO Radio 4-programma De Ochtend van 4 tekent Margriet Vroomans hun levensverhalen op. Een audio- monument in 2020, het jaar waarin Nederland 75 jaar bevrijding viert. Seizoen 2 van Muziek tot Leven - Verhalen van musici in de ...more

Afleveringen

  • #4 - Flot! 'Alles is gedaan door mensen' (S02)

    Oct 16 2020

    Marius Flothuis komt terug in Amsterdam, na twee jaar concentratiekampen en de vernietigende Dodenmars. Maar het leven gaat niet meteen verder zoals het voor de oorlog was. Flothuis' moeder pleegt vlak voor zijn terugkomst zelfmoord, het Concertgebouw geeft niet thuis en Flothuis komt er ook nog eens achter wie hem verraden heeft. Maar, zoals Flothuis schrijft in zijn dagboek, iemand die terugkomt uit het kamp moet niet een ex-gevangene zijn, maar iemand die bereid is mee te bouwen aan een nieuw...more

  • #3 - Flot! Dodenmars met Notenbuch op de borst (S02)

    Oct 15 2020

    Marius Flothuis wordt in september '44 vanuit Vught naar Duitsland getransporteerd. De bevrijding leek even dichtbij, maar is ineens weer heel ver weg. In Sachsenhausen lukt het Flothuis opnieuw om verloren composities op te schrijven én hij componeert een nieuw stuk. In het voorjaar van 1945 wordt het kamp ontruimd en beginnen de gevangenen aan dat wat later de geschiedenisboeken in zal gaan als de Dodenmars. Het enige dat Flothuis bij zich draagt is een tas met daarin zijn zelfgemaakte 'Oranie...more

  • #2 - Flot! Componeren achter prikkeldraad (S02)

    Oct 14 2020

    De verzetsactiviteiten van Marius Flothuis zijn verraden en hij wordt opgepakt. Flothuis' straf: kriegsdauer, gevangenschap zolang de oorlog duurt. Flothuis komt in Kamp Vught terecht, waar het zware werk hem bijna fataal wordt. Bevriende musici en de muziek in zijn hoofd redden hem. In Vught componeert Flothuis stiekem, maar de dood blijft op de loer liggen. In zijn dagboeken beschrijft Flothuis de misère. Flot! is een vierdelige verhalende podcastserie over het leven van componist Marius F...more

  • #1 - Flot! Van Concertgebouw tot concentratiekamp (S02)

    Oct 13 2020

    Marius Flothuis is in de jaren dertig een veelbelovend componist en musicus. Op zijn 24ste wordt hij aangenomen bij het Concertgebouw, maar dan breekt de oorlog uit. Flothuis weigert akkoord te gaan met de eisen van de Nazi's en wordt ontslagen. Samen met zijn vrouw Leentje Sternheim neemt hij onderduikers in huis – tot de politie-inval. Flothuis wordt opgepakt door de Sicherheitsdienst en naar het concentratiekamp in Vught gebracht. Flot! is een vierdelige podcastserie over het leven van com...more

  • Flot! is het meeslepende levensverhaal van Marius Flothuis

    Oct 01 2020

    Componist Marius Flothuis maakt al voor de oorlog carrière en is op weg een bekende naam te worden in de muziekwereld. Als de oorlog uitbreekt gaat hij in het verzet, wordt verraden en komt in concentratiekampen terecht. Daar houdt de muziek hem mentaal overeind. In seizoen 2 van de serie Muziek tot leven, verhalen van musici in de oorlog is Flot! het meeslepende levensverhaal van Marius Flothuis. In Flot! tekenen Margriet Vroomans en Benjamin de Bruijn het meeslepende levensverhaal op van Ma...more

  • #17 - Marius Flothuis: verzet, verraad, toeval en ternauwernood overleven (S01)

    Apr 29 2020

    In deze laatste aflevering van de serie 'Muziek Tot Leven' het verhaal van een man die bijna alles heeft meegemaakt wat je in de oorlog kon meemaken: verzet, verraad, toeval en ternauwernood overleven. Het verhaal van componist Marius Flothuis. Bronnen: Carine Alders, Leo Smit Stichting; Frits Zwart, NMI; Joyce Kiliaan, biograaf; Benjamin de Bruijn, KRO-NCRV; Muziek in de schaduw van het Derde Rijk, Pauline Micheels; Nederlands Omroepmuseum. www.wo2-muziek.nl www.philips-kommando.nl ...more

  • #16 - Het verhaal van violist Theo Olof (S01)

    Apr 22 2020

    In aflevering 16 het verhaal van violist Theo Olof. Hij kwam de oorlog door in onderduik, vierde daarna successen op alle concertpodia en stond aan de wieg van NPO Radio 4. Bronnen: Carine Alders, Leo Smit Stichting; Archief Theo Olof, NMI; VPRO, ‘Vrije geluiden’ met Theo Olof; Flarden, autobiografie Theo Olof; Muziek in de schaduw van het Derde Rijk, Pauline Micheels; Noortje Olof; Allard Olof; Erik Olof; Johan Olof. Muziek: Camille Saint-Saëns, vioolconcert nr 3 in B min., 1e e...more

  • #15 - Jan van Gilse. Verzet is de rode draad in zijn leven (S01)

    Apr 15 2020

    Hoofdpersoon in deze aflevering is componist en dirigent Jan van Gilse. Een principiële idealist. Niet Joods, maar solidair met de Joodse bevolking en musici. Verzet is de rode draad in zijn leven. Bronnen: Leo Smit Stichting; Muziek in de schaduw van het Derde Rijk, Pauline Micheels; De Tweede Wereldoorlog in Muziek, http://www.wo2-muziek.nl; Zonder muziek is het leven onnodig, Helen Metzelaar; Een schitterend vergeten leven, Toni Boumans; Ferdinand en Johanna, Elly Kamp. Muziek: ...more

  • #14 - Mischa Hillesum. De oorlog ontneemt hem alle kans... (S01)

    Apr 08 2020

    In deze aflevering een muzikaal wonderkind: Mischa Hillesum. Als musicus nog maar net begonnen, maar met een briljant talent. De oorlog ontneemt hem alle kans: een talent dat nooit tot wasdom mocht komen. Bronnen: Leo Smit Stichting; Jan Willem Regenhardt, Mischa’s spel; Philip Mechanicus, In depot; dagboek uit Westerbork; Joods Cultureel Kwartier. Muziek: Frédéric Chopin, Polonaise A-dur, door Mischa Hillesum; Bach, chromatische fuga, door Mischa Hillesum; Bach, Engelse suite, ...more

  • #13 - Hans Lachman: hij dankte zijn leven aan een Limburgs pastoor (S01)

    Apr 01 2020

    Hans Lachman, Joods componist, schreef een katholiek Requiem voor een Limburgse pastoor. Uit dankbaarheid: hij had z’n leven aan hem te danken. De pastoor zelf heeft het nooit kunnen horen; hij stierf in Bergen Belsen. Bronnen: Leo Smit Stichting; Carine Alders; Shira Lachmann; Documentaire ‘Requiem’, Rick Roos; Ondergang, J. Presser; www.muziekschatten.nl; forbiddenmusicregained.org. Muziek: Jazz in Berlin, Sid Kay’s Fellow’s; Panzerlied der Wehrmacht; Rapsodie voor twaalf pian...more

  • #12 - Hans Krieg: ‘Ze krijgen mij niet’ (S01)

    Mar 25 2020

    ‘Ze krijgen mij niet’. Dat was het vaste voornemen van componist Hans Krieg. Met vrouw en twee dochters overleefde hij Westerbork, Bergen Belsen én ‘ Het verloren transport’. Hier zijn verhaal. Bronnen: Leo Smit Stichting; Carine Alders; In depot, Philip Mechanicus; Ondergang, J. Presser; Gemmeker, commandant van Westerbork, Ad van Liempt. Muziek: Lana Ross, Guitar variations to Hatikvah; Hans Krieg, De Chinese fluitspeler; Johnny en Jones, Westerborkserenade; Zarah Leander, Bei...more

  • #11 - Bertus van Lier heeft zich nooit willen schikken (S01)

    Mar 18 2020

    In aflevering 11 leven en werken van componist Bertus van Lier. Hij wist al ver voor de oorlog wat de nazi’s met de Joden van plan waren en heeft zich nooit willen schikken. Muziek: Bertus van Lier, Symfonie nr. 1; Mozart, Pianoconcert KV 271; Bertus van Lier, Gebed van een ghettojood; Schubert, Winterreise, der Lindenbaum; Bertus van Lier, Katharsis; Bertus van Lier, Hooglied; Ravel, Kaddish. Bronnen: Leo Smit Stichting; Carine Alders; Familie Van Lier; Hans van Lier; Jacq...more

  • #10 - Géza Frid: zijn concertzaal werd zo klein als zijn huiskamer (S01)

    Mar 11 2020

    Hij zocht ruimte en veiligheid nadat zijn vaderland Hongarije door opkomend fascisme steeds benauwder en onveiliger werd. Maar ook in Nederland ontkwam hij niet aan vervolging. Zijn concertzaal werd zo klein als zijn huiskamer. In deze aflevering van Muziek tot Leven het verhaal én de muziek van componist en pianist Géza Frid. Muziek: Géza Frid, Tweede strijkkwartet; Géza Frid, Cellosonate in vijf delen; Géza Frid, Trio á cordes; Géza Frid, Twaalf muzikale karikaturen, nr 4 en nr 10; Gé...more

  • #9 - Rosa Spier, haar harp was haar liefste bezit (S01)

    Mar 04 2020

    Haar harp was haar liefste bezit maar ze raakte hem in de oorlog kwijt toen haar huis werd geplunderd omdat ze moest onderduiken. Ze overleefde de oorlog en als door een wonder haar harp ook… Hoofdpersoon in deze aflevering is harpiste Rosa Spier. Velen kennen het huis dat naar haar vernoemd is, maar haar levensverhaal is minder bekend. Muziek: Gounod, Ave Maria; Sem Dresden, Sonate voor fluit en harp; Leo Smit, Trio voor fluit, altviool en harp; Leo Smit, Concertino voor harp en orkest;...more

  • #8 - Dick Kattenburg was pas 24 jaar toen hij vanuit kamp Westerbork werd gedeporteerd (S01)

    Feb 26 2020

    In aflevering 8 het verhaal van Dick Kattenburg, een veelbelovende jonge Nederlandse componist. Hij was pas 24 jaar oud toen hij op 19 mei 1944 vanuit kamp Westerbork naar Auschwitz werd gedeporteerd. Het is het enige transport van Joodse gevangenen dat ooit op film is vastgelegd, in de Westerborkfilm. De muziek van Dick Kattenburg werd 55 jaar na de oorlog bij toeval weer ontdekt. Muziek in deze aflevering: Dick Kattenburg, Tapdance voor piano vierhandig en tapdanser (1937); Dick Kattenbur...more

  • #7 - Frieda Belinfante speelde een belangrijke rol in het verzet (S01)

    Feb 19 2020

    In deze zevende aflevering van 'Muziek tot leven, verhalen van musici in de oorlog' staat dirigente Frieda Belinfante centraal; zij richtte als eerste vrouw een eigen professioneel orkest op. En tijdens de oorlog speelde ze een belangrijke rol in het verzet. Muziek in deze aflevering: Leo Smit, Concert voor altviool en orkest (1940); Henriette Bosmans, Poème voor cello en orkest (1923); Albert Roussell, Sinfonietta (1934); Marius Flothuis, Capriccio voor viool (1949); Marius Flothuis, ...more

  • #6 - Theo Smit Sibinga zat jaren in een krijgsgevangenkamp op Java (S01)

    Feb 12 2020

    In toenmalig Nederlands-Indië woedde de Tweede Wereldoorlog nog nadat Nederland al was bevrijd en ook daar zaten musici gevangen. Zoals componist en cellist Theo Smit Sibinga, hoofdpersoon in deze aflevering. Hij zat jaren in een krijgsgevangenkamp op Java. In de ellende van het kampleven zocht hij naar schoonheid als verzet en tegenwicht. En op Sumatra klonk in de tropennacht het ‘Largo’ uit Dvořáks’ negende symfonie… Muziek in deze aflevering: Theo Smit Sibinga, Trois images, voor fl...more

  • #5 - Sem Dresden overleefde de oorlog ternauwernood (S01)

    Feb 05 2020

    In deze nieuwe aflevering van de serie 'Muziek tot leven, verhalen van musici in de oorlog’ staat een componist centraal die als docent 50 jaar lang een belangrijk stempel heeft gedrukt op Nederlandse musici en musicologen. Hij overleefde de oorlog ternauwernood - en zou er daarna nooit meer over zou praten: Sem Dresden. Muziek in deze aflevering: Kleine Dans, uit Vijf kleine klaverstukken (1916); Sonate voor fluit en harp (1917); Kurt Weil, Youkali Tango Habanera (1934); Sonate nr. 2 voo...more

  • #4 - Henriette Bosmans: ‘Zonder muziek is het leven onnodig’ (S01)

    Jan 29 2020

    In aflevering vier, een vrouw die wordt gezien als een van de belangrijkste Nederlandse componisten van de eerste helft van de 20e eeuw: Henriette Bosmans, Jettie voor familie en vrienden. In een brief aan één van hen schrijft ze: ‘Zonder muziek is het leven onnodig’. Muziek in deze aflevering: Concertino voor piano en orkest (1928); Concert Piece for violin and Orchestra (1934); String Quartet (1927), Lento; String Quartett (1927), Allegro Molto; Daar komen de Canadezen! (1945 - 1946); ...more

  • #3 - Dolf Karelsen hoopte op een snelle bevrijding (S01)

    Jan 21 2020

    In deze derde aflevering van de serie ‘Muziek tot leven, verhalen van musici in de oorlog’ staat componist en arrangeur Dolf Karelsen centraal; het levensverhaal van een componist uit de lichte muziek. Hij was één van de talloze musici die vóór de oorlog in Hilversum werkte bij de vele omroeporkesten. Karelsen schreef al aan het begin van de oorlog muziek waarmee hij hoopte op een snelle bevrijding. Jaren ná de oorlog kwam er muziek van hem boven water die nooit eerder was gehoord. Muziek in...more

  • #2 - Johanna Bordewijk-Roepman raakt bij een bombardement alles kwijt (S01)

    Jan 15 2020

    In deze tweede aflevering vandaag een eigenzinnige componiste. Ze weigert in de oorlog lid te worden van de Kultuurkamer, ze organiseert illegale huisconcerten en ze raakt bij een bombardement alles kwijt. Vandaag in Muziek tot Leven: Johanna Bordewijk-Roepman. Muziek in deze aflevering: Sonate voor viool en piano (1923), Moderato; Drei Bierbaum Lieder (1940), Adoration; Sonata 1943 (1943), Vivace; Debout, éveille-toi! (1953). Bronnen: Leo Smit Stichting; Ferdinand en Johanna, dubbel...more

  • #1 - Leo Smit, vlak voor zijn deportatie zag hij kans zijn muziek in bewaring te geven... (S01)

    Jan 08 2020

    Deze week in 'Muziek tot Leven' componist Leo Smit, die gezien wordt als één van de meest getalenteerde componisten van zijn generatie. Smit groeide op in een welgesteld Joods gezin en studeerde cum laude af aan het conservatorium. Zijn Frans georiënteerde werk klonk in Parijs en in het Amsterdamse Concertgebouw en werd enthousiast ontvangen. Maar door de oorlog veranderde alles. Werk van Joodse componisten mocht niet meer uitgevoerd worden, Smit moest verhuizen en was gedwongen zich uit het ...more

  • Muziek tot Leven - Verhalen van musici in de oorlog - vanaf 8 januari 2020

    Dec 24 2019

    Muziek tot Leven - Verhalen van musici in de oorlog. Leo Smit, Henriette Bosmans, Frieda Belinfante, Mischa Hillesum en Sem Dresden: het zijn slechts enkele van de Nederlandse componisten en musici die werden vervolgd in de Tweede Wereldoorlog. Het NPO Radio 4-programma De Ochtend van 4 eert deze musici in 2020, het jaar waarin Nederland 75 jaar bevrijding viert. Daarom maakte Margriet Vroomans deze serie van 17 afleveringen over musici die niet vergeten mogen worden. Iedere woensdag van 8 ja...more