PodNL is gratis maar niet goedkoop. Wil je ons steunen? Neem dan je...

Podcast

Ondertussen in de kosmos

Alles wat zich afspeelt in de kosmos - en dus ook op planeet Aarde - wordt in deze podcast besproken door de wetenschapsredactie van de Volkskrant. Tonie Mudde, zijn verslaggevers en academici bekijken de wereld met een onderzoekende bril.

Afleveringen

  • Begrijpen wat je kat of hond zegt: Google Translate voor dierentaal komt eraan

    Oct 04 2022

    Zou het niet mooi zijn als mens en dier met elkaar konden spreken? Met kunstmatige intelligentie hopen wetenschappers een ‘Google Translate voor dieren’ te maken. Met Leonie Cornips, die vertelt over haar jarenlange onderzoek over koeientaal, en natuurredacteur Jean-Pierre Geelen kijken we naar de toekomst van het begrijpen van dieren.  Presentatie: Tonie Mudde Eindredactie: Corinne van Duin Montage: Sofia Robben  See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Is er geen regen? Dan máken we regen!

    Sep 19 2022

    Te droog? Dan stuur je toch gewoon een vliegtuig de wolken in om daar regen te maken. Tientallen landen blijken al te werken met zogeheten cloud seeding, om zelf te kunnen bepalen waar en wanneer het regent. Critici vrezen dat er nieuwe conflicten kunnen ontstaan, bijvoorbeeld doordat landen elkaar beschuldigen van het 'stelen' van hun regen. Ondertussen zetten sommige wetenschappers alweer een volgende stap, bijvoorbeeld met experimenten om wolken zo te manipuleren dat ze zonnestralen beter afk...more

  • Schuilt in iedereen een potentiële oorlogsmisdadiger?

    Sep 05 2022

    In iedere oorlog, nu ook in Oekraïne, blijken mensen in staat tot het plegen van de meest gruwelijke daden. Wat bezielt hen? Zijn dit uitzonderlijke types of is iedereen tot marteling en andere wreedheden in staat zodra hij of zij in een oorlogssituatie komt? Een gesprek met redacteur sociale wetenschappen Margriet Oostveen over schokkende experimenten, de levensloop van extreem gewelddadige collaborateurs tijdens de tweede wereldoorlog en de banaliteit van het kwaad.Presentatie: Tonie Mudde Ein...more

  • De oerknal begon niet met een knal

    Aug 15 2022

    De vraag fascineert wetenschappers al eeuwen: hoe is alles om ons heen ooit ontstaan? George van Hal, onze sterrenkunde-expert, sprak met wetenschappers over de nieuwste inzichten over die brandende vraag. Om daarbij tot de schokkende ontdekking te komen dat zo’n beetje elke sterrenkundige de term ‘oerknal’ extreem misleidend vindt. Maar als het niet begon met een knal, hoe begon het dan?See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Wat gaat er om in het hoofd van een baby?

    Aug 01 2022

    Ze drinken, slapen en brabbelen, maar wat gaat er eigenlijk om in de hoofden van baby's? De wetenschapsredactie van de Volkskrant duikt deze zomer op haast onmogelijk te beantwoorden vragen, en zoekt met wetenschappers naar inzichten. Onze redacteur psychologie Kaya Bouma bezocht het babylab voor experimenten met baby Luuk. Ze schetst een onderzoeksveld waarin de nieuwe inzichten in razend tempo over elkaar heen buitelen. Zo ontdekten wetenschappers met een bijzonder experiment dat ook baby's in...more

  • Bewijzen dat God (niet) bestaat

    Jul 18 2022

    Bestaat God, of een andere hogere macht die ons leven op aarde stuurt? De wetenschapsredactie van de Volkskrant duikt deze zomer op haast onmogelijk te beantwoorden vragen, en zoekt met wetenschappers naar inzichten. Maarten Keulemans vertelt over experimenten met een 'Godhelm' en met zieke proefpersonen waar soms wel en soms niet voor gebeden werd. Wie knapte het vaakst op? En: wat bezielt wetenschappers die voor hun werk keiharde bewijzen willen zien, maar tegelijkertijd diepgelovig zijn?See o...more

  • De bizarre wereld van de eerste dieren op aarde

    Jul 04 2022

    Ze zagen eruit als geribbelde badmatten of als rechtopstaande vogelveren. We duiken een half miljard jaar terug de tijd in, naar het moment waarop de eerste dieren ontstonden. Een periode waarin de evolutie extreem aan het experimenteren was. Langzaam maar zeker beginnen wetenschappers zicht te krijgen op hoe deze eerste dieren eruit zagen en hoe ze leefden. Het lijkt er steeds meer op dat deze mysterieuze wezens onze verre voorouders geweest kunnen zijn.See omnystudio.com/listener for privacy i...more

  • Klimaatmysterie: zo heet dat de vogels uit de lucht vallen

    Jun 16 2022

    Niet zo lang geleden was het 38 graden op Siberië. Op Siberië! En in India en Pakistan was het dit voorjaar zo heet dat mensen niet meer buiten konden zijn, en de vogels van de hittestress uit de lucht vielen. Regelmatig zien klimaatwetenschappers weersextremen die zelfs hun stoutste verwachtingen overtreffen. Wat is hier aan de hand? En: hoe kunnen we ons wapenen tegen de nieuwe klimaatextremen? Met Tonie Mudde en Maarten KeulemansMontage: Tiemen HagemanEindredactie: Corinne van Duin...more

  • Hoe satellieten de leugens van de oorlog doorprikken

    Jun 07 2022

    Van troepenbewegingen tot oorlogsmisdaden, bij de oorlog in Oekraïne worden we overspoeld met satellietbeelden met ongekende nauwkeurigheid. Vanuit de ruimte zou je zelfs kunnen zien welk tijdschrift een soldaat op de grond leest. Hoe komen dit soort beelden tot stand, hoe bepalend zijn ze voor het verloop van de oorlog en wat kunnen we nog verwachten? We bespreken het met de ruimtevaartexpert van de Volkskrant, George van Hal. Presentatie: Tonie MuddeMontage: Tiemen HagemanEindredactie: C...more

  • Kort slapen is ongezond, niet macho

    May 23 2022

    Het is misschien wel het belangrijkste dat je doet in je leven: slapen. Een gesprek met Steven Laureys, wereldberoemd hoogleraar gespecialiseerd in bewustzijn, over hoe in de moderne tijd onze slaap onder druk staat en wat daarvan de gevolgen zijn. Hij schrijft erover in zijn net verschenen 'Het no-nonsense slaapboek'. Dokters en politici die stoer claimen 'aan 5 uur slaap genoeg te hebben' zijn volgens Laureys vaak slaapdronken levensbepalende besluiten aan het nemen, zonder dat ze zelf doorheb...more

  • Einstein Telescoop in Nederland: 'Hiermee kun je bijna de oerknal horen'

    May 05 2022

    Het gaat hard met de Einstein Telescoop, een nieuw instrument dat wetenschappers in Nederland willen bouwen. Om precies te zijn: onder de bodem van de Limburgse heuvels. Het kabinet maakte er onlangs vele miljoenen voor vrij, en onderzoekers werken al druk aan een schaalmodel. De echte telescoop krijgt 'armen' van 10 kilometer en wordt een van de sterkste en grootste wetenschappelijkere instrumenten ter wereld. Die armen kunnen zwaartekrachtsgolven voelen; rimpelingen in de ruimte waarvan Albert...more

  • Eindelijk beginnen wetenschappers long covid te begrijpen

    Apr 22 2022

    Waar de een amper iets merkt van het coronavirus, houdt een ander maanden of soms zelfs jaren klachten. Internist-oncoloog Josefine Schopman veranderde na een covid-infectie van een gezonde vrouw in een patiënt voor wie zelfs het aankleden al een onmogelijke inspanning is. Samen met zorgverslaggever Ellen de Visser vertelt ze over hoe wetenschappers het post-covid-syndroom eindelijk beginnen te snappen. Maar betekent dit ook dat er een behandeling aan zit te komen? Presentatie: Tonie Mudde...more

  • Afvallen: met nieuwe pillen en injecties vliegen de kilo's eraf

    Apr 06 2022

    Niks hielp Lisette (115kg) om af te vallen, totdat ze als proefpersoon meedeed aan een experiment. Met hulp van een dagelijkse injectie vlogen de kilo's eraf, en bléven ze eraf. Medicijnen voor mensen met ernstig overgewicht zijn aan een duidelijke opmars bezig, want er komt ook een afslankpil aan. Wat zijn de kansen en risico's van dit soort nieuwe afslankmiddelen? Plus: waar staan we in de obesitasepidemie en wat valt er nog meer tegen te doen? Met zorgverslaggevers Ellen de Visser en M...more

  • De ‘kleine’ atoomoorlog - en andere nucleaire gevaren

    Mar 17 2022

    Voor het eerst sinds de Koude Oorlog heerst er weer een grote nucleaire dreiging boven Europa. In Oekraïne bevinden zich liefst 15 kerncentrales in oorlogsgebied. Ondertussen dreigt Poetin met atoombommen. George van Hal en Maarten Keulemans brengen de nucleaire risico’s in kaart. Zo rekenden wetenschappers al eens aan de gevolgen van een ‘kleine’ atoomoorlog. Maartje Bakker zoekt uit hoe goed schuilkelders en jodiumpillen beschermen. Presentatie: Tonie MuddeMontage: Tiem...more

  • Radicale oplossingen voor het klimaat: dit zijn ze

    Mar 01 2022

    Ruimte-parasols, CO2-zuigers, de wolken manipuleren. Sommige wetenschappers werken aan een plan B voor de klimaatcrisis, radicale oplossingen om de aarde af te koelen voordat het helemaal mis gaat. Te gevaarlijk om überhaupt over na te denken, zo'n plan B, vinden critici. Maar misschien is het juist wel keihard nodig. 'Met in korte tijd een pandemie en een oorlog in de Oekraïne kan ik me pas écht goed voorstellen dat ook klimaatverandering grote impact op ons leven gaat hebben.'...more

  • Kosmische vuilniswagen in strijd tegen ruimtepuin

    Feb 11 2022

    Achtergelaten gereedschappen en zelfs een verfschilfertje schieten als kosmische kogels rond de aarde. Ruimtepuin is een exponentieel groeiend probleem, signaleren ruimtevaart-experts. Recent vond al een experiment plaats met een soort kosmische afvalwagen, maar of dat de oplossing is? Met George van Hal, ruimtevaartexpert bij de Volkskrant. Presentatie: Tonie MuddeMontage: Tom van Rooijen, Daan HofsteeWil je op de hoogte blijven van al onze podcasts? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief. El...more

  • Marie Stoppelman en de beul van Auschwitz

    Jan 27 2022

    De Nederlandse arts Marie Stoppelman kon concentratiekamp Auschwitz alleen overleven door assistente te worden van Josef Mengele, de beruchte kampdokter die verschrikkelijke experimenten uitvoerde op de gevangenen. Volkskrant-redacteur Ellen de Visser reconstrueerde haar verhaal, dat een unieke kijk geeft op een van de meeste duistere hoofdstukken in de recente geschiedenis. Credits audiofragmenten: Talks at Google: https://www.youtube.com/watch?v=w4YbZzZUkKsThe Memory of All That: https:...more

  • Dankbaarheid: het geheime wapen om gelukkiger te worden

    Jan 13 2022

    Terwijl hij stevig baalt van een coronabesmetting thuis probeert wetenschapschef Tonie Mudde toch dankbaar te zijn voor de kleine dingen die goed gaan. Want: dagelijks stilstaan bij waar je dankbaar voor bent kan je geluk aanzienlijk vergroten, blijkt uit onderzoek. Ernst Bohlmeijer (Universiteit Twente) maakte een dankbaarheidsapp en Ernst-Jan Pfauth (De Correspondent) schrijft al jaren in een 'Dankboek'. Wat schrijft hij daar dan allemaal in, vraagt psychologieredacteur Evelien van Veen van de...more

  • Sneller dan het licht reizen - kan het dan tóch?

    Dec 28 2021

    Om verre planeten te verkennen, gaan ontdekkingsreizigers in sciencefictionfilms met de lichtsnelheid of sneller. Tot voor kort dachten wetenschappers dat die lichtsnelheid onbereikbaar was voor mensen, maar de laatste tijd staan er onderzoekers op die zeggen: het kan wél. Met Volkskrant-ruimtevaartduiders George van Hal en Tonie Mudde, die opbiecht hoe hij ooit een vreselijke uitglijder maakte bij een Nasa-directeur.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Met deze nieuwe supertelescoop kijk je dieper het heelal in dan ooit

    Dec 10 2021

    Ruim dertig jaar werd eraan gewerkt, met duizenden wetenschappers, en nu is hij eindelijk klaar voor lancering. De James Webb Telescoop, ook wel bekend als de opvolger van de beroemde Hubble telescoop, gaat vanuit de ruimte turen naar de babyjaren van ons heelal. We bespreken het met hoogleraar astronomie Ewine van Dishoeck, die zelf meewerkte aan de James Webb. En met de kosmosduider van de Volkskrant, George van Hal.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Boosteren en het grimmige scenario van de omikronvariant

    Dec 02 2021

    Maarten Keulemans wordt niet vrolijk van de omikronvariant. Zelfs als die twee keer zo onschuldig is, maar wel twee keer zo snel rondgaat, hebben we nog steeds een enorm probleem. Nog een golfje en we zijn er vanaf? Dat zit er voorlopig niet in. Moeten we dan voortaan Kerst in de zomer gaan vieren? En hoe zit het met die trage boostercampagne in Nederland? Redacteur Michiel van der Geest zocht het uit. Het helpt in ieder geval niet dat in Nederland alles langs 27 loketten moet.See omnystudio.com...more

  • Extra #7: Wat is er nodig om Nederland te verduurzamen?

    Nov 29 2021

    De aarde warmt in rap tempo op, maar we doen nog steeds te weinig om dit tegen te gaan. Uit onderzoek blijkt dat we door ons gedrag te veranderen de opwarming van het klimaat kunnen beperken tot maar liefst 1,5 graden. Dat is makkelijk gezegd, maar is dit wel zo simpel? Wat is er nodig om alle Nederlanders te laten verduurzamen en zo de klimaattransitie te versnellen? Hoogleraar omgevingspsychologie Linda Steg legt uit hoe we de drempel om te verduurzamen voor iedereen kunnen verlagen.See omnyst...more

  • Extra #6: Duurzaamheid is besmettelijk

    Nov 19 2021

    Hoe zorgen we ervoor dat elke Nederlander meehelpt de opwarming van de aarde tegen te gaan? En maken burgers zich eigenlijk wel genoeg zorgen over het klimaat? n een ideale wereld zet elke Nederlander alles op alles om de opwarming van de aarde tegen te gaan, maar de realiteit is anders. Yvonne de Kluizenaar, wetenschapper bij het sociaal en cultureel planbureau doet onderzoek naar de manier waarop we burgers kunnen helpen met verduurzamen. In deze zesde aflevering van de Ondertussen in de ...more

  • Extra #5: Deze klimaatwetenschapper probeert al 40 jaar de wereld te redden

    Nov 10 2021

    In deze aflevering zoomen we in op de vroege geschiedenis van het internationale klimaatbeleid. Hoe is het Intergovernmental  Panel on Climate Change, kortweg IPCC, ontstaan? En hoe reageerde destijds de internationale politiek op het nieuws dat de aarde opwarmt? De eerste generatie klimaathoogleraren werd bedreigd en verguisd. Inmiddels zijn we te laat en moeten we ons voorbereiden op een zeespiegelstijging die nog honderden jaren door zal gaan en een extreme hitte toename in Noo...more

  • Extra #4: Wanneer is al het ijs op de Noordpool gesmolten?

    Oct 29 2021

    Zal er in 2045 nog nauwelijks ijs op de Noordpool liggen? En ligt ons land dan volledig onder water? Poolwetenschapper en bekende weerman Peter Kuipers Munneke doet onderzoek naar de smeltende poolkappen. Volkskrant-redacteur Maarten Keulemans heeft een goed gesprek met hem over over de Groenlandse ijskap, pinguïns op Antarctica en hoe het ruikt op de Noordpool. Maar ook over het klimaatbeleid en de dramatische gevolgen als we nu niks doen. Munneke probeert positief te blijven en hoopt op d...more

  • Extra #3: Is Nederland nog wel te redden?

    Oct 25 2021

    Wonen we in de toekomst in drijvende huizen? Of verlaten we Nederland helemaal? Milieuwetenschapper en expert op het gebied van watermanagement en klimaatverandering Marjolijn Haasnoot doet onderzoek naar de gevolgen van de stijgende zeespiegel. In deze extra aflevering van onze wetenschapspodcast, 'Ondertussen in het Klimaat', spreekt Maarten Keulemans met haar.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Meteoriet of niet? De wetenschap (en lol) van ruimtestenen

    Oct 20 2021

    Voor een stuk ruimtesteen hoef je allang niet meer naar de ruimte. Je kunt ze gewoon kopen, op internetveilingen. Hoewel de gramprijs voor die kosmisch hebbedingetjes oploopt tot vele malen die van goud, besloot wetenschapsredacteur George van Hal toch zes (kleintjes) te kopen. Maar: zijn ze ook écht? En: is dit zoiets als Pokemonkaartjes verzamelen, of kunnen wetenschappers er ook nog iets mee? Hij gaat erover in gesprek met planeetonderzoeker Sebastiaan de Vet en presentator Tonie Mudde...more

  • Extra #2: Nijlpaarden op de Noordpool

    Oct 13 2021

    Ondertussen in het klimaat: In deze extra afleveringen spreekt Maarten Keulemans met wetenschappers in aanloop naar de klimaattop in Glasgow. Dat de mens voor 100% verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde staat inmiddels wel vast. De uitstoot van CO2 is in de gehele geschiedenis van de aarde nog nooit zo snel gestegen. Hoogleraar paleocceanografie Appy Sluijs onderzoekt hoe het klimaat er lang geleden uitzag en wat dit betekent voor de toekomst van ons klimaat. Miljoenen jaren geleden ...more

  • Extra #1: De Jaap van Dissel van het klimaat

    Oct 06 2021

    Ondertussen in het klimaat: in deze extra afleveringen spreekt Maarten Keulemans met wetenschappers in aanloop naar de klimaattop in Glasgow. Dat de mens voor 100% in de klimaatverandering inmiddels wel vast. KNMI-wetenschapper Geert Jan van Oldenborgh probeert al jaren de stuwende hand van de opwarming achter weersextremen wiskundig te vangen. Steeds vaker heeft hij beet. Bij Time vinden ze hem zelfs een van de meest invloedrijke bewoners van de planeet.See omnystudio.com/listener for privacy i...more

  • Pandemie en klimaatcrisis: meer overeenkomsten dan je zou denken

    Sep 24 2021

    Kunnen we iets van de coronacrisis leren om die andere grote mondiale crisis, de opwarmende aarde, beter aan te pakken? Jazeker! Virologen en klimaatonderzoekers zien tal van parallellen. Over waarschuwende wetenschappers, politici die niet verder kijken dan de volgende verkiezingen, en wat er ineens allemaal wél mogelijk is zodra iedereen het probleem serieus neemt.  Presentatie: Tonie MuddeGasten: Maartje Bakker en Maartje KeulemansEindredactie en montage: Flora den Bieman en Daan...more

  • Gaat de thoriumreactor het klimaat redden?

    Sep 10 2021

    Schone energie in oneindige hoeveelheden, waarvan de grondstoffen overal te vinden zijn. Dat is de belofte van de thoriumreactor. China gaat er nu een bouwen. Hoogste tijd om deze energiebron onder de loep te nemen. Presentatie: Tonie MuddeGasten: Bard van de Weijer en George van HalEindredactie en montage: Daan Hofstee Eindredactie: Corinne van Duin Muziek: Rinkie BartelsArtwork: Sophia TwigtSee omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Wat kunnen we van de coronaherfst verwachten?

    Aug 26 2021

    Zelfs in Israël, koploper met vaccineren, stromen de ziekenhuizen weer vol met covidpatienten. En landen als Australië en Nieuw-Zeeland zijn weer in lange lockdowns om hun ‘zero-covid’ strategie te kunnen volhouden met de superbesmettelijke deltavariant. Wat voor coronaherfst komt er op ons af? De wetenschapsredactie van de Volkskrant legt het uit. Presentatie: Tonie MuddeGasten: Ellen de Visser, Hessel von Piekartz en Maarten KeulemansEindredactie en montage: Daan Hofstee...more

  • Klimaatneutraal in 2030? In elke achtertuin dan een windmolen

    Jul 16 2021

    Van dodelijke hitte en bosbranden in Canada en de Verenigde Staten tot extreme regenval in Limburg: de gevolgen van klimaatverandering worden steeds vaker voelbaar. Wordt het niet eens tijd om echt in de crisisstand te gaan staan voordat het nog erger wordt? Gewoon, hup, met Nederland binnen 9 jaar compleet CO2-neutraal. Of liever nog: CO2-negatief, dat we als land meer CO2 uit de lucht halen dan dat we uitstoten. Energiespecialist Bard van de Weijer legt uit hoe we het voor elkaar kunnen krijge...more

  • Hebben dieren humor?

    Jul 07 2021

    Opvallend veel diersoorten hebben een gevoel voor humor, blijkt uit recent onderzoek. In gesprek met Mariska Kret van de Universiteit Leiden, expert op het gebied van emoties bij mens en dier. Maarten Keulemans ondertussen heeft sinds kort een kitten in huis en vraagt zich af of die ook al kan lachen. Met medewerking van Hedwig Fossen. Presentatie: Tonie MuddeEindredactie en montage: Daan Hofstee Eindredactie: Corinne van Duin Muziek: Rinkie BartelsArtwork: Sophia TwigtSee omnystudio....more

  • Bedreigd en vervolgd: wetenschappelijke factcheckers onder vuur

    Jun 25 2021

    Waarom bemoeit het Trump-kamp zich met een wetenschappelijke strijd? En in wat voor wereld leven we als factcheckers van onderzoeksresultaten worden bedreigd en tot in de rechtszaal vervolgd? George van Hal zocht het uit. In deze aflevering praat hij er over met Tonie Mudde en Maarten Keulemans. Ook in de uitzending: Elisabeth Bik, een fraudedetective die dit overkwam. Ze vindt het een heel enge ontwikkeling maar blijft strijden tegen gesjoemel in wetenschappelijke publicaties. En wat is het Bar...more

  • Coronavrirus ontsnapt uit een Wuhan-lab? Een reconstructie.

    Jun 15 2021

    De theorie dat het coronavirus niet van een dier komt maar is ontsnapt uit het virologisch laboratorium in Wuhan, zingt weer rond. Zijn er dan nieuwe aanwijzingen? Het lab staat hemelsbreed wel heel dicht bij de markt waar het virus voor het eerst werd ontdekt. En wat dacht je van de vleermuizenpoep die er werd onderzocht? Bovendien speelt zich dit af in China. Toch geen land dat bekend staat om een grote openheid van zaken. Maarten Keulemans sprak de hoofdrolspelers in binnen- en buitenland en ...more

  • Over ufo’s moeten we niet te lacherig doen

    Jun 04 2021

    Over het bestaan van ufo’s wordt altijd wat spottend gedaan. Maar het is niet langer het exclusieve terrein van complotdenkers en alienfans. Deze maand maakt de Amerikaanse overheid de resultaten bekend van een grootschalig onderzoek naar de onverklaarde verschijnselen. Wat mogen we verwachten van dit rapport? Hoe zit het met wetenschappelijk onderzoek in deze richting? En natuurlijk de vraag: bestaan er ergens in de kosmos aliens? Ruimtevaartredacteur George van Hal en specialist-in-alles...more

  • De supermacht van de coronafarmaceuten

    May 28 2021

    Maarten Keulemans (1968) krijgt het Janssen-vaccin en heeft er zin in. Waarom gaat het vaccineren nu opeens zo snel? Tonie Mudde praat met Maarten en de andere coronaspecialist van de Volkskrant, Michiel van der Geest, over de verdienmodellen van farmaceuten, het vrijgeven van patenten en de honderden vaccins die nog in ontwikkeling zijn. Hebben we straks een vaccinpilletje? En hoe worden de vaccins over de wereld verdeeld?See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Zo klinkt het op Mars

    May 14 2021

    Behalve een nieuw wagentje  - zo groot als een Fiat Punto - vliegt er nu zelfs een helikopter op Mars. Wat gaan die allemaal ontdekken? En waarom is juist Mars zo fascinerend voor wetenschappers? Ontdek het met George van Hal, ruimtevaartspecialist bij de Volkskrant, en Inge Loes ten Kate, astrobioloog van de Universiteit Utrecht die zélf bij Nasa meewerkte aan een Marsrover.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Alles wat je (n)ooit wilde weten over stikstof

    Apr 29 2021

    Waarom is stikstof slecht voor de natuur? Hoe is de 'stikstofcrisis' ooit begonnen en waarom hebben andere landen er minder last van? Wat zijn de beste oplossingen om uit de stikstofcrisis te komen? Wat kan ik zélf doen om de natuur te helpen? Antwoorden op deze en vele andere stikstofvragen, en dat allemaal in slechts 28 minuten, met landbouwredacteur Pieter Hotse Smit en natuurredacteur Jean-Pierre Geelen van de Volkskrant.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Zijn we van corona af als we allemaal zijn gevaccineerd?

    Apr 15 2021

    Na alle inentingen, dán is het toch wel klaar met de pandemie? Of gaat de strijd met het virus daarna nog jarenlang door? We bespreken verschillende scenario's met Mariet Feltkamp (klinisch viroloog LUMC) en met dé coronawetenschapsjournalist van Nederland, Maarten Keulemans.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • De rechters van Facebook bepalen wat jij ziet

    Apr 02 2021

    Is het terecht dat Donald Trump verbannen is van Facebook, of dat je er geen foto's van Zwarte Piet meer mag delen? Sinds kort heeft Facebook de Oversight Board, een soort groep van opperrechters die beslist over dit soort kwesties. Maar wie zitten daarin? En hoe werken ze? Techredacteur Pieter Sabel en hoogleraar en Waag-directeur Marleen Stikker over misschien wel de machtigste rechters ooit benoemd, de Oversight Board van Facebook. See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Er is iets geks aan de hand met onze lentes

    Mar 19 2021

    Na een winter vol corona en lockdowns hunkeren extreem veel mensen naar de lente. Klimaatopwarming verandert onze lentes, en dat heeft onverwachte gevolgen voor mens en natuur. Wat voor gevolgen? Ontdek het met natuurredacteur Jean-Pierre Geelen en hoogleraar historische Nederlandse taalkunde Nicoline van der Sijs.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • De zin en onzin van kernenergie

    Mar 05 2021

    Zijn nieuwe kerncentrales nodig om te voorkomen dat de wereld teveel opwarmt? We bespreken de zin en onzin van kerncentrales met energieredacteur Bard van de Weijer en met Azië-correspondent Jeroen Visser, die weet hoe de situatie nu is in Fukushima 10 jaar na de nucleaire ramp.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Zijn enig kinderen zielig?

    Feb 26 2021

    Wetenschapsredacteur Maartje Bakker heeft een kind en twijfelt over een tweede. Ze gaat op zoek naar wetenschappelijke studies over 'enig kinderen'. Zijn deze kinderen gelukkiger? Of juist niet? Hoogleraar Ruut Veenhoven van de Erasmus Universiteit beheert de 'World Database of Happiness' en loodst haar door de onderzoeken. Kiest Maartje nu voor een tweede kind? Of houdt ze het bij eentje?See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Hoera, hier komt het quantuminternet!

    Feb 19 2021

    Op twee plekken tegelijkertijd zijn. In de wereld van de allerkleinste deeltjes kan het, want daar gelden totaal andere wetten dan in de wereld die we met het blote oog kunnen zien. En in die onvoorstelbaar kleine wereld werken wetenschappers nu aan revolutionair nieuwe quantumcomputers en zelfs een quantuminternet. Hoe werken die en wat kunnen we daarmee? Met wetenschapsredacteur George van Hal en quantumonderzoeker aan de TU Delft Sophie Hermans.See omnystudio.com/listener for privacy informat...more

  • Huisartsen zien de corona-maatregelen er flink in hakken

    Feb 05 2021

    Een moeder die thuisonderwijs geeft en van de stress de hele dag door alcohol drinkt. Pubers die apathisch voor zich uitstaren. Het virus zelf veroorzaakt leed, maar de maatregelen net zo goed, signaleren de 12 huisartsen in 12 provincies die gezondheidsredacteuren Ellen de Visser en Michiel van der Geest spraken. Hoe is het gesteld met de lichamelijke en geestelijke gezondheid van Nederlanders in tijden van corona? Met huisarts Saskia Benthem.See omnystudio.com/listener for privacy information....more

  • Help, daar komen de mutantvirussen!

    Jan 15 2021

    Nieuwe varianten van het coronavirus zijn in opmars en zorgen wereldwijd voor onrust. De Britse variant, de Zuid-Afrikaanse variant, de Braziliaanse variant. Hoe ontstaan zulke mutaties? Hoe gevaarlijk zijn ze? Zijn onze vaccins er wel tegenop gewassen? Een extra editie met 'coronaredacteur' Maarten Keulemans en wetenschapsredacteur Maartje Bakker.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Waarom afvallen nog moeilijker is dan we denken

    Jan 08 2021

    Ben je eindelijk wat kilo's afgevallen, zitten ze er een paar maanden later weer aan! Extreem veel mensen die willen afslanken worstelen met dit jojo-effect. Hoe werkt dit in het lichaam? En valt het jojo-effect te overwinnen? Hoogleraar en internist Liesbeth van Rossum (Erasmus MC) en wetenschapsjournalist Ronald Veldhuizen (o.a. van het boek Eet Mij) over de nieuwste inzichten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • De spannende ontdekkingstocht naar de nieuwe coronavaccins

    Dec 11 2020

    Lichtgevende muizen, een teddybeer volgestopt met spaargeld en een vrouw die bleef geloven in haar idee (terwijl anderen de hoop al opgaven). Dat zijn de fascinerende ingrediënten van de 30-jarige ontdekkingstocht die vooraf ging aan de zogeheten 'mRNA-coronavaccins' die nu de wereld veroveren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Waar biologen nog hoop uit putten nu het zo slecht gaat met de biodiversiteit

    Nov 29 2020

    Klimaatopwarming, ontbossing, vervuiling. Veel diersoorten hebben het zwaar en het nieuws over de biodiversiteit is al jarenlang uiterst somber. Waar putten biologen nog hoop uit? We zoeken het uit met natuurredacteur en vogelaar Jean-Pierre Geelen en onderzoeker Sander Koenraadt van de Wageningen Universiteit. Presentatie: Tonie MuddeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Gaat het coronavaccin van Pfizer ons écht redden?

    Nov 13 2020

    Hoera, de eerste resultaten van het Pfizer-vaccin overtreffen alle verwachtingen. Is het einde van de coronacrisis hierdoor eindelijk in zicht, of zitten er nog adders onder het gras? We bespreken het met wetenschapsredacteur Maarten Keulemans en verslaggever Hessel von Piekartz, die voor de Volkskrant onderzoek deed naar de denkwereld van vaccintwijfelaars. Presentatie: Tonie MuddeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Waarom zoveel Aziatische landen het coronavirus wél onder de duim hebben

    Nov 06 2020

    Terwijl Europa grotendeels in lockdown is, kunnen ze in landen als China en Zuid-Korea al maandenlang gewoon weer zorgeloos naar de kroeg. Anderhalve meter afstand houden? Hoeft daar ook allang niet meer, want het aantal besmettingen met corona is nihil. Wat kunnen we leren van de Aziatische aanpak? We vragen het Leen Vervaeke (correspondent in China) en Jeroen Visser (correspondent in Zuid-Korea en Cambodja). Presentatie: Tonie MuddeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Mysterie van de bijna-doodervaring

    Oct 30 2020

    Heldere lichten. Een hereniging met een dierbare. Zweven boven je eigen lichaam. Mensen die een bijna-doodervaring meemaken, komen regelmatig terug met de meest fascinerende verhalen vanuit het randje van de dood. Vangen ze echt een glimp op van het hiernamaals, of speelt hun brein een vals spelletje? Wetenschappers proberen het mysterie te kraken. Met redacteur psychologie & brein Margreet Vermeulen. Presentatie: Tonie MuddeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Corona-special: de meest gestelde vragen (met de nieuwste inzichten)

    Oct 16 2020

    Driekwart jaar geleden hoorde de wereld voor het eerst van sars-cov-2, inmiddels alom bekend als ‘hét coronavirus’. Wat weten we inmiddels van de grillen en nukken van het virus, en wat nog niet? Nu de nieuwe lockdown begint is het de hoogste tijd om u bij te praten over de laatste inzichten. En we halen spectaculaire wetenschappelijke claims uit het begin van de pandemie terug, waarvan later weinig meer werd vernomen. Met wetenschapsredacteuren Ellen de Visser en Maarten Keul...more

  • Covid-winter: hoe worden we dat rotvirus nou eindelijk echt de baas?

    Oct 02 2020

    De tweede golf met coronabesmettingen in Europa is in volle gang, hoe worden we dit virus eindelijk meester? We gaan de diepte in met veldepidemioloog Amrish Baidjoe en wetenschapsredacteur Maarten Keulemans. Over slimmere maatregelen, massaal inzetten op sneltests en de kansen van de vaccins. Presentatie: Tonie MuddeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Leven op Venus? Hier staan we met de zoektocht naar buitenaards leven

    Sep 18 2020

    Mogelijk leven op Venus ontdekt, schreven zo'n beetje alle media in binnen- en buitenland. Zou het echt? En hoe ziet dat leven er dan uit? Daphne Stam (planeetonderzoeker TU Delft) en George van Hal (wetenschapsredacteur Volkskrant) leggen uit waar wetenschappers staan met die ultieme vraag: zijn we alleen in het heelal? Presentatie: Tonie Mudde.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Waarom sommige mensen beter beschermd zijn tegen het coronavirus

    Sep 04 2020

    Wat hebben vrouwen, kinderen en Afrikanen gemeen? Antwoord: met hun immuunsysteem lijkt iets bijzonders aan de hand waardoor ze relatief beter beschermd zijn tegen het coronavirus. In onze nieuwste wetenschapspodcast beantwoorden we samen met Marjolein van Egmond (hoogleraar immunologie) vragen over ons immuunsysteem. Zoals: kun je zelf iets doen om je eigen immuunsysteem sterker te maken tegen het coronavirus?See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Weg met die enge chemicaliën?

    Aug 27 2020

    Wetenschapsredacteur George van Hal probeerde te leven zonder PFAS, de potentieel schadelijke chemicaliën die onder meer veel in pannen en regenjassen zit. Hoe schadelijk is dat spul? Kunnen we leven zonder?See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Hebben we straks massaal een post covid syndroom?

    Aug 14 2020

    Máándenlang ernstige klachten houden na een infectie met het coronavirus. Het overkomt niet alleen ouderen die van de intensive care afkomen, maar ook veel relatief jonge mensen die hun covid-infectie gewoon thuis dachten uit te zieken. Artsen spreken al van een post virale tsunami in de wereld. Wat is deze aandoening die sterk lijkt op het chronisch vermoeidheidssyndroom?See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • De opmars van de beugel

    Jul 24 2020

    Bijna de helft van de jongeren in Nederland krijgt tegenwoordig een beugel. Ook bij volwassenen is de beugel aan een opmars bezig. Zijn al die beugels echt nodig? Of draven we door? Medisch journalist Aliëtte Jonkers dook in de wereld van de beugels.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Waar komt die anderhalve meter eigenlijk vandaan?

    Jul 08 2020

    In de Verenigde Staten is het zes voet, bij de Fransen is het één meter, en wij moeten in Nederland anderhalve meter afstand van elkaar houden. Maar hoe is die afstand eigenlijk tot ons gekomen? Heeft het zin, en waarom hanteert ieder land zijn eigen afstand? Je hoort het in deze aflevering van wetenschapsredacteur Maarten Keulemans.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Het mysterieuze virus van 1890

    Jun 16 2020

    Bij bosjes worden mensen ziek en overlijden, overal ter wereld. De paniek slaat toe. Hoestende mensen worden uit trams gezet, zelfs katten blijken de ziekte te kunnen krijgen. Het gebeurde bij een bijna vergeten pandemie in 1890, die bizar veel overeenkomsten heeft met de huidige coronacrisis.Wetenschapsredacteur Maarten Keulemans kwam dit unieke verhaal op het spoor.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Blijf van die boom af!

    Jun 12 2020

    De emoties kunnen hoog oplopen zodra bomen tegen de vlakte gaan. Waarom worden er in Nederland eigenlijk zoveel bomen gekapt? En, als je het hele sommetje maakt, neemt het aantal bomen in Nederland dan toe of af? We zoeken het uit met natuurredacteur Jean-Pierre Geelen en de Wageningse onderzoeker Europese Bossen Bas Lerink.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Willen de anti-vaxxers nu wél een vaccin?

    May 29 2020

    Anti-vaxxers en vaccinatiewijfelaars lieten luidkeels van zich horen de afgelopen jaren, maar hoe zit dat nu het coronavirus de wereld in een wurggreep houdt? Willen ze nu ineens wél een vaccin? We praten erover met wetenschapsjournalist Jop de Vrieze en hoogleraar mediacultuur Stef Aupers, die uitlegt waarom Bill Gates zo vaak opduikt in complottheorieën over vaccins.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Pas op, daar komt de tweede corona-golf!

    May 15 2020

    Nu het coronavirus enigszins onder controle is, versoepelen diverse landen hun maatregelen. Maar krijgen we dan niet een enorme tweede golf aan coronabesmettingen over ons heen? We bespreken met met wetenschapsredacteur Maarten Keulemans en hoogleraar dynamiek van infectieziekten Mirjam Kretzschmar van het UMC Utrecht.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • De gulste gever: organen doneren terwijl je nog leeft

    Apr 26 2020

    Nederland telt een opvallend grote groep mensen die organen doneren terwijl ze nog leven. Soms zelfs aan een wildvreemde. We praten over dit bijzondere fenomeen met medisch redacteur Ellen de Vissser én met een vrouw die 300 gram van haar lever schonk aan een 4-jarig meisje.See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Hier komt de zon!

    Apr 11 2020

    De dagen worden langer, de zon laat zich steeds nadrukkelijker zien. En er zijn twee ruimtemissies op weg naar de zon.  Een gesprek met George van Hal (sterrenkundige en wetenschapsredacteur bij de Volkskrant) en Frans Snik (sterrenkundige bij de Universiteit Leiden). Wat weten we al van de zon? En wat valt er nog te ontdekken?See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • De psychologie van een pandemie

    Mar 29 2020

    Als het coronavirus is uitgeraasd keert alles toch wel weer terug naar het oude? Vergeet het maar, zegt hoogleraar evolutionaire psychologie Mark van Vugt, die onderzoek deed naar hoe een pandemie samenlevingen radicaal kan veranderen, van sociale omgangsvormen tot politieke voorkeuren. Plus: 'social distancing'-tips voor in de supermarkt van Jasper van Kuijk, cabaretier en universitair hoofddocent gebruiksgerichte innovatie aan de TU Delft. See omnystudio.com/listener for privacy informati...more

  • Hoe werkt een vaccin tegen het coronavirus? En wanneer is het klaar?

    Mar 19 2020

    Over de hele wereld zijn virologen nu bezig met het zoeken naar een vaccin om het coronavirus te bestrijden. Hoe zit dit virus in elkaar? Wanneer kunnen we het vaccin verwachten? Krijgen we deze zomer een adempauze in de verspreiding? We horen het van hoogleraar moleculaire virologie van het LUMC Eric Snijder en wetenschapsjournalist van de Volkskrant, Maarten KeulemansSee omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Kun je van karakter veranderen?

    Mar 12 2020

    Iets meer georganiseerd zijn, iets extraverter, en wat minder gestresst. Velen willen het, maar kan dat? Hoe vast staat je persoonlijkheid? In de eerste aflevering van Ondertussen in de kosmos hoor je het van Margreet Vermeulen, redacteur brein en psychologie bij de Volkskrant.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

  • Binnenkort: Ondertussen in de kosmos

    Feb 26 2020

    Alles wat zich afspeelt in de kosmos wordt in deze podcast besproken door de wetenschapsredactie van de Volkskrant. Tonie Mudde, zijn verslaggevers en academici bekijken de wereld met een onderzoekende bril. See omnystudio.com/listener for privacy information.