PodNL is gratis maar niet goedkoop. Wil je ons steunen? Neem dan je...

Podcast

Van Delta tot Diepzee

Van Delta tot Diepzee is een zoektocht naar de stand van de zee met onderzoekers van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee, het NIOZ. Iedere maand nodigen Tessel Blok en Mathijs Deen een onderzoeker uit om de trap te beklimmen naar het torentje van het instituut op Texel. Daar, ver boven de zeespiegel, kijken ze uit over het Wad en praten over de stand van de zee. Over wat ze zien als ze naar de zee kijken, over vogels boven het Wad, over de duisternis van de diepzee,...more

Afleveringen

  • Pinokkio-snavel als aanpassing aan klimaatverandering met Jan van Gils

    Sep 10 2021

    Het waren de snavels van de verwante vinken op de verschillende eilanden van de Galapagos archipel die Darwin op het spoor zetten van zijn evolutietheorie. Veranderende omstandigheden leiden tot aanpassing in lichaamsbouw: kijk maar naar die verwante vogels op de verschillende eilanden: de ene heeft een dikke snavel ontwikkeld, de andere een lange.Nu, bijna twee eeuwen na Darwins ontdekking in de stille oceaan, houden vogelsnavels de biologen nog steeds bezig. Deze keer is het de snavel van de k...more

  • Zeespiegelstijging als thermometer van klimaatverandering. Met Aimee Slangen

    Aug 09 2021

    Het IPCC-rapport 2021 is uit, het VN-klimaatrapport dat ruwweg om de zeven jaar verschijnt. Het rapport geeft een overzicht van de meest recente inzichten en bevindingen van klimaatonderzoek van experts dat over de hele wereld wordt gedaan. Natuurlijk schrijven niet al die experts aan het rapport. Dat is voorbehouden aan een selecte groep wetenschappers die de literatuur van hun vakgebied hebben bijgehouden en in aparte hoofdstukken die bevindingen samenvatten. NIOZ-onderzoeker dr. Aimée Slangen...more

  • Onze blauwe planeet als Global Flyway. Met trekvogelecoloog Theunis Piersma

    Jun 30 2021

    In het recent verschenen Amerikaanse boek ‘A World on the Wing’ wordt Theunis Piersma getypeerd als een legende in de wereld van de kustvogels. Hij dankt zijn wereldwijde reputatie ondermeer aan zijn studie aan de vogeltrek, waarbij hij vogels een zendertje geeft en met de gegevens die daarbij binnenkomen, de trekroutes over onze planeet in kaart brengt. Een gesprek van Mathijs Deen met trekvogelecoloog Piersma, die bij zijn onderzoeksobject vaak het perspectief probeert aan te nemen van de indi...more

  • De zee als bondgenoot bij kustbescherming. Met Tjeerd Bouma

    Jun 09 2021

    Ecoloog Professor Tjeerd Bouma doet ondermeer onderzoek naar kustverdediging met gebruikmaking van natuurlijke processen zoals het aanleggen van kwelders, en wellicht van bossen, voor de dijken. Mathijs Deen praat met Tjeerd Bouma vanuit de NIOZ-locatie in het Zeeuwse Yerseke, met uitzicht over de Oosterschelde; een zeearm vol verhalen over de eeuwenlange wisselwerking tussen mens en natuur. (Foto 'Saeftinghe' door Edwin Paree).

  • De Waddenzee als samenloop van omstandigheden. Met marien ecologe Katja Philippart

    May 07 2021

    Het is bijna een jaar geleden dat in Scheveningen vijf bijzonder ervaren surfers verongelukten toen ze werden overweldigd door opgehoopt zeeschuim dat door een ongelukkige samenloop van omstandigheden was ontstaan en op drift geraakt. Marien ecologe Katja Philippart, die al jaren onderzoek doet naar de algen die dit schuim veroorzaken, aarzelde toen niet, liet haar gebruikelijke werk vallen en ging op onderzoek uit naar de omstandigheden waaronder dit tragische ongeluk had kunnen gebeuren. Een g...more

  • De diepzee als mijn. Met marien geoloog Gert-Jan Reichart

    Apr 09 2021

    Marien geoloog Gert-Jan Reichart beklimt het torentje van het NIOZ om te praten over diepzeemijnbouw en CO2. Op het moment dat we dit gesprek opnemen is, meer dan 10.000 kilometer van Texel verwijderd, een andere NIOZ-geoloog Henko de Stigter op het Noorse onderzoeksschip Island Pride onderweg naar de Clarion-Clipperton Fracture Zone, een plek in de Stille Oceaan waar een proef wordt gedaan met diepzeemijnbouw. Het NIOZ is bij de proef aanwezig om na te gaan of - en hoeveel - schade die pro...more

  • De lepelaar als pleegkind. Met Tamar Lok

    Mar 14 2021

    Te gast is vogelonderzoekster Tamar Lok, die aan het NIOZ lepelaars bestudeert. Texel heeft vanouds een kolonie gehad, ook toen de vogel in de rest van Nederland bijna was verdwenen. Maar ze zijn weer terug, ook op de andere eilanden, een vertrouwde, zwijgzame, sneeuwwitte, slanke en sierlijke verschijning, hoog op de poten, bijna afgeleid en hautain, schrijdt hij door het water, de lange donkere snavel nijver zigzaggend voor zich uit.De vlucht gestrekt, recht van koers: een lepelaar weet w...more

  • De Waddenzee als verrassing. Met kapitein Bram Fey

    Feb 08 2021

    Een wat afwijkende aflevering: dit keer geen interview met een NIOZ-onderzoeker, maar een interview met kapitien Bram Fey vanaf het Wadden en delta onderzoeksschip de RV Navicula in de haven op Texel. Bram Fey bevaart al bijna twintig jaar het Wad van Texel tot de Dollard, en soms aan de Duitse kant van de Eems tot onder het Wangeroog. Zelfs na zoveel tijd, blijkt het Wad nog altijd verrassingen voor hem in petto te hebben. De laatste 10 minuten gaan over zijn vrijwilligerswerk op de Zuidelijke ...more

  • De zee als opslagplek voor CO2. Met bioloog/geoloog Lennart de Nooijer

    Jan 16 2021

    Een wandeling langs de vloedlijn: het geluid van schelpen onder je schoenzolen, krakend kalk. De zee waar die schelpendieren hun huizen bouwen verzuurt. Dat komt doordat het oceaanwater CO2 opneemt. En van CO2, daar komt alleen maar meer van. Kalk lost op in zuur. Schelpen dus ook. Komt er een dag dat het geluid van schelpen onder je voeten tot het verleden zal behoren? Dat de zee te zuur is voor schelpen om hun huizen te bouwen? Lennart de Nooijer weet het antwoord op die vraag. Hij is opgeleid...more

  • Schelpdieren en planten als ingenieurs. Met kustecoloog Tjisse van der Heide

    Dec 20 2020

    Kustecoloog professor Tjisse van der Heide onderzoekt het grensgebied tussen land en zee: van de duinen via de kwelders en de zandplaten tot op de bodem van de geulen. Hij doet onderzoek naar ecosytem-engineers. Dat wil zeggen, naar beesten en planten die niet alleen de biodiversiteit verhogen, maar ons in een moeite door helpen onze kusten te verdedigen. Een dijk met een oesterbank ervoor kan veel meer hebben dan een dijk waar de zee ongehinderd tegenaan beukt. Maar hoe krijg je oesters zover o...more

  • De zee als oermoeder. Met microbiologe Judith van Bleijswijk

    Nov 18 2020

    Microbiologe Judith van Bleijswijk wordt blij van schimmels en kan toveren met een emmertje zeewater. Daaraan kan ze zien wat er beneden, onder het oppervlak, en dus aan het oog onttrokken, langs is gezwommen. Alleen maar door in dat emmertje te kijken, zonder nog een vis te hoeven vangen. Een gesprek over eDNA en schimmels, maar ook over de zee als ons aller oermoeder.

  • Zeewier als het antwoord van de zee op de problemen op het land. Met Klaas Timmermans.

    Sep 19 2020

    Wat kan in tijden van problemen met stikstof en veestapel, zorg om de visstand en een almaar groeiende wereldbevolking van mensen die gewoon lekker willen eten iedere dag; wat kan kortom in deze tijden de zee voor ons betekenen? De geruchten gaan dat zeewier ons door de moeilijke tijden zal helpen. Het probleem is: we weten nog verrassend weinig van zeewier af. Vandaar dat het NIOZ in 2014 een zeewier-centrum oprichtte, met aan het hoofd de experimenteel marien bioloog professor Klaas Timme...more

  • De kanoet als graadmeter van de stand van het Wad. Met ecoloog Allert Bijleveld.

    Sep 17 2020

    Hoe weet je eigenlijk hoe het ervoor staat met de Waddenzee? Waar kijk je dan naar? Naar het aantal zeehonden? Naar de vervuiling in het water? Naar de hoeveelheid kokkels? Ecoloog en vogelonderzoeker Allert Bijleveld kijkt naar de kanoet, een stevig, enigszins propperig steltlopertje, wiens aantal, gezondheid en vooral ook gedrag heel wat meer verraadt over hoe het met het Wad en de rest van de wereld gesteld is dan je op het eerste gezicht zou vermoeden.

  • Het Saharazand als kunstmest voor de zee. Met Jan Berend Stuut.

    Sep 17 2020

    Afgelopen zomer kopten krant en internet dat een enorme wolk Sahara-zand onderweg was naar de VS. Satellietfoto’s toonden een stofwolk zo lang als de helft van de Atlantische Oceaan. In het land dat het meest ter wereld geplaagd wordt door de ademnood van het coronavirus was dit alarmerend nieuws. Marien Geoloog Jan Berend Stuut, de stofexpert van het NIOZ bezag de wolk met een mengeling van ontzag en opwinding. Want saharazand bevat ijzer, en de algen hebben dat ijzer nodig om te groeien e...more

  • De zee als een vergaarbak van miljarden virussen. Met Corina Brussaard.

    Sep 14 2020

    In de ban van het corona-virus als we zijn, trappen we af met de virus-deskundige van het NIOZ, Corina Brussaard. Want ook al barst het in de zee van het leven, van bacteriën tot baleinwalvissen, de virussen verslaan al die levensvormen verreweg in aantal en gewicht. De oceaan is de plek bij uitstek waar de eindeloze strijd tussen virussen en levende organismen wordt uitgevochten. Zonder dat daar ooit een winnaar uit de bus zal komen. Hebben we ze alleen maar te vrezen? Of moeten we ze...more

  • TRAILER SEIZOEN 1

    Sep 10 2020

    Dit Is de podcast van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee, het NIOZ. Tessel Blok en Mathijs Deen praten met onderzoekers die de zee bestuderen, van het Wad tot de Oceaan, van de delta tot de diepzee. Over wat ze zien als ze naar de zee kijken, over vogels boven het Wad, over de duisternis van de diepzee, over de grootste en de kleinste beestjes in de zee, over proefopstellingen en experimenten, over de emoties die de zee oproept, over wat we zouden kunnen doen als de ...more